De Blik van Rik

Kissinger wist wel hoe je China moet behandelen

Door Rik Kuethe - 13 september 2017

Wie iets wil begrijpen van de Chinees-Amerikaanse verhoudingen en Noord-Korea daartussen in, moet beginnen met het boek van Henry Kissinger.

Dat het demonteren van de levensbedreigende crisis rond Noord-Korea alleen met hulp van China mogelijk is, staat voor alle betrokkenen buiten kijf. Sedert de afloop van de Koreaanse Oorlog (1950-1953), waarin China het Noorden met een grote legermacht steunde, is Peking een trouwe bondgenoot van de drie Kims in Pyongyang, grootvader, zoon en kleinzoon Kim. Van 1953 tot 1973 waren de betrekkingen tussen de Verenigde Staten en ‘Het Rijk van het Midden’ ingevroren. Of beter gezegd: er bestonden geen betrekkingen.

In 1971 stuurde de Republikeinse president Richard Nixon zijn gewiekste Veiligheidsadviseur, Henry Kissinger, op een geheime missie naar de Chinese leider Mao Zedong. Nixon zag in dat Mao, uit vrees voor de bruten in het Kremlin,  met hem wel eens tot zaken zou kunnen komen. Zeven maanden later volgde Nixon, maar dan in het openbaar en met veel pracht en praal, zijn briljante raadsman.

Diep onder de indruk van de aftakelende Mao

Zonder Kissingers toedoen had de opening naar China zich pas veel later voltrokken, was zij minder royaal geweest of wellicht helemaal uitgebleven. Een goede reden om de cruciale rol van de in Duitsland geboren staatsman hier kort te belichten.

Kissinger is altijd door China gefascineerd gebleven. In 2011 verscheen van zijn hand het boek On China. Dat gaat uitgebreid in op deze missie. De auteur, nooit goed bestand geweest tegen vleierij, toonde zich diep onder de indruk van de toen al aftakelende Mao en de briljante premier Zhou Enlai. Met hem sprak hij met hetzelfde gemak over Bismarck en Metternich als de gemiddelde Nederlandse sportverslaggever het over de broertjes De Boer of Koeman heeft.

Een stilzwijgende alliantie tegen Moskou

In zijn boek beschrijft Kissinger de overweldigende gastvrijheid van de Chinezen bij zijn bezoek. Die gastvrijheid was een cruciaal onderdeel van de Chinese strategie. ‘Het succes van die missie lag in de oprechte poging van hoogbegaafde mannen om elkaars volkomen vreemde culturen te doorgronden.’ Het was duidelijk dat de Amerikanen China wilden verlossen uit een isolement van 23 jaar, zoals het ook zonneklaar was dat de Chinezen maar al te graag uit die put wilden worden verlost. Een stilzwijgende alliantie tegen de Sovjet-Unie was gesmeed.

Wie iets wil begrijpen van de Chinees-Amerikaanse verhoudingen en Noord-Korea daartussen in, moet beginnen met Kissingers boek.

Wilt u wekelijks het laatste nieuws over Amerika ontvangen? Meld u dan aan voor onze nieuwsbrief van American Dreamers!

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.