buitenland

Na Amri worstelt Tunesië met terugkerende terroristen

Door Bauke Schram - 09 januari 2017

Tunesiërs zijn verdeeld over de omgang met radicale moslims die naar het buitenland reizen. Mogen extremisten die zich aansluiten bij terroristische organisaties wel terugkeren?

Na de aanslag op een kerstmarkt in Berlijn, gepleegd door de Tunesiër Anis Amri, wordt het debat aangewakkerd. Van 2.900 Tunesiërs is bekend dat ze naar Irak, Syrië en andere landen zijn gereisd om te vechten voor onder meer Islamitische Staat. Er wordt echter geschat dat zeker 6.000 Tunesische radicalen zijn afgereisd.

Zeker 800 jihadisten zijn alweer teruggekeerd. Een deel daarvan is gearresteerd en opgesloten, een ander deel heeft huisarrest gekregen. Nu de diplomatieke banden met bijvoorbeeld Syrië niet meer intact zijn, weet het land niet hoe het moet omgaan met terugkeerders, meldt Die Welt.

Kritiek op beleid van Tunesische overheid

Jurist Salwa Hamrouni zegt dat de situatie Tunesiërs verdeelt. In de politiek gaan stemmen op om ervoor te zorgen dat jihadisten niet meer mogen terugkeren naar het Noord-Afrikaanse land. ‘Stel je voor dat al die mensen terugkomen naar Tunesië. Dan zullen we ze moeten berechten, maar hebben we het nodige bewijs om tot een veroordeling te komen?’

Eind december gingen Tunesiërs massaal de straat op, omdat ze willen voorkomen dat extremisten zoals Amri weer in Tunesië worden opgevangen. ‘Sluit de deuren voor terrorisme,’ scandeerde de menigte. Op spandoeken stonden leuzen geschreven als ‘geen tolerantie, geen terugkeer’.

Drie Tunesiërs die banden zouden hebben met Amri, werden opgepakt na de aanslag. Volgens critici heeft de regering, onder leiding van de islamistische Ennahda-beweging, niet genoeg gedaan om terugkeerders aan te pakken.

De linkse oppositiepartij Front Populaire wil dat de regering het paspoort afpakt van terroristen, ook van jihadisten die naar Europa zijn gereisd om een aanslag te plegen of samen te werken met Europese terroristen. Maar volgens de grondwet, die werd opgezet in 2014, mag de regering het paspoort van Tunesiërs niet zomaar afpakken.

Waarom sluiten zoveel Tunesiërs zich aan bij IS?

Wel heeft de regering zeker 15.000 Tunesiërs geregistreerd die niet naar het buitenland mogen reizen omdat ze plannen zouden hebben naar ‘het kalifaat’ te reizen. Hoewel Tunesië het enige land is waar democratische verkiezingen zijn gehouden na de Arabische Lente en de rust is teruggekeerd, heerst ook in dat Noord-Afrikaanse land teleurstelling.

Volgens mensenrechtenactivist Moncef Marzouki heeft het niet alleen te maken met de islamitische achtergrond van veel Tunesiërs, maar vooral met ‘sociaaleconomische problemen in het land. ‘Je moet begrijpen dat deze jongens echt een droom hebben. De Arabische Lente was een droom, maar werd toch weer een nachtmerrie. Deze jonge mensen hebben een droom nodig, en de enige droom die beschikbaar is, is het “kalifaat”.’

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.