Islamitische Staat

Zweedse ambassadeur: ‘Nieuwe identiteit voor jihadisten? Nepnieuws!’

Door Bauke Schram - 29 juni 2017

Teruggekeerde IS-strijders hebben het moeilijk op de arbeidsmarkt, constateert de Zweedse regering. Om ze gemakkelijker aan een baan te helpen, krijgen Syriëgangers een nieuwe identiteit, melden Zweedse media. Volgens de Zweeds ambassadeur gaat het om ‘nepnieuws’.

Meer nieuws, elke dag in je inbox? Meld je aan voor onze nieuwsbrief >>

Geen enkele werkgever wil een Syriëganger aannemen die voor de terroristische organisatie Islamitische Staat (IS) heeft gevochten, maar daarvoor heeft de maakbare samenleving in Zweden een oplossing bedacht.

Foto’s met kalasjnikov

Met nieuwe identiteitspapieren kunnen jihadisten toch aan de slag. Ook worden ze geholpen aan een woning en eventueel een uitkering. Dat meldt de Zweedse krant Expressen. Een teruggekeerde IS-strijder vertelt in de krant over zijn moeilijkheden op de Zweedse arbeidsmarkt. ‘Ik solliciteerde op een aantal banen,’ zegt Walad Yousef (27), ‘maar aan het werk komen lukt niet omdat er foto’s van mij online staan.’ Hij doelt daarmee op foto’s die op Facebook circuleren, waarop hij poseert met een kalasjnikov.

Er zouden ongeveer 150 teruggekeerde Syriëgangers in Zweden verblijven. De krant sprak met een aantal van hen, onder wie enkelen die een nieuwe identiteit en een baan van de overheid hadden gekregen. Daarbij ontstaat het probleem dat teruggekeerde IS-strijders met een nieuw paspoort moeilijk te traceren zijn. Sommigen zijn spoorloos, volgens Expressen.

Geen ‘nieuwe identiteit’ mogelijk, wel nieuwe naam

De Zweedse ambassade ontkent de berichten over de terugkeerders. Tegen Elsevier Weekblad zegt ambassadeur Per Holmström dat het gaat om ‘nepnieuws’. Zweden vervolgt terugkeerders wel degelijk. ‘Nee, Zweden geeft geen “nieuwe identiteit” aan Syriëgangers,’ voegt de ambassadeur toe in een reactie. ‘Wie wil kan in Zweden een naamswijziging aanvragen, maar dat verandert de identiteit niet.’

Een aantal gemeenten in Zweden heeft programma’s om terugkerende jihadisten hulp aan te bieden bij re-integratie, erkent de ambassadeur. Opmerkelijk is ook dat hij aangeeft dat de staat terugkeerders inderdaad bescherming kan bieden en voor naamsverandering kan zorgen, als de jihadisten worden bedreigd. Daarbij krijgen ze dezelfde behandeling als andere criminelen.

De teruggekeerde Syriëgangers hebben vaak grote problemen met deze re-integratie. Er zijn nauwelijks werkgevers die een jihadist in dienst willen nemen. Nu doet de Zweedse overheid dus een proef, waarbij teruggekeerde jihadisten niet alleen een nieuwe identiteit, maar ook werk en onderdak krijgen. Het idee is dat de teruggekeerde jihadisten een groter gevaar voor de samenleving vormen als ze geen werk hebben.

Kamervragen

Het is beleid dat tegen alle verhoudingen ingaat, constateren Tweede Kamerleden Pieter Omtzigt en Madeleine van Toorenburg, beiden van het CDA. Ze willen weten hoe vaak dit voorkomt en of er ook in andere landen IS-strijders een nieuw paspoort krijgen omdat ze anders geen werk kunnen vinden.

De Zweedse hoofdstad Stockholm werd in april getroffen door een aanslag, die werd opgeëist door IS. Bij de aanslag kwamen drie mensen om het leven.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.