Duitsland

Zo hoopt Merkel campagne te verzilveren

Door Rick Adolfse - 11 augustus 2017

Met nog zes weken te gaan tot de verkiezingen lijkt de Duitse bondskanselier Angela Merkel nu al af te stevenen op een overwinning. Hoe staat het ervoor in Duitsland?

In Duitsland is de verkiezingscampagne in volle gang. Op 24 september gaan de Duitsers naar de stembus en naar verwachting wint de huidige bondskanselier Angela Merkel opnieuw de verkiezingen. Merkels christen-democratische CDU, behaalt naar verwachting meer dan 40 procent van de stemmen. Uitdager Martin Schulz van de sociaal-democratische SPD kan rekenen op rond de 25 procent van de stemmen. Niets lijkt Merkel tegen te gaan houden om in Duitsland nog vijf jaar de scepter te zwaaien.

Geen confrontaties

Merkel staat symbool voor de stabiliteit en welvaart die onder haar beleid in Duitsland heerst.  Het land heeft de begroting op orde, de migratiestroom is ingeperkt en er is volledige werkgelegenheid. Merkel maakt hier mooi gebruik van. Zij heeft het uitgangspunt: waarom iets veranderen als het werkt? Met dit in haar achterhoofd voert ze campagne voor stabiliteit en gaat zij elke confrontatie met Schulz uit de weg. Een echte verkiezingsstrijd blijft daardoor uit.

Waarom Europa moet hopen dat Merkel zal winnen

Voor de SPD een drama. Martin Schulz was voorzitter van het Europees Parlement, maar werd teruggehaald naar Duitsland om Merkel uit te dagen. Dit leek een succesvolle stap, de SPD steeg in de peilingen en er werd al snel gesproken over het Schulz-effect. Maar het effect ebde weg en Merkel herwon haar koppositie in de peilingen. Over provocaties van Schulz haalde ze haar schouders op.

‘Geniet van de zomer, maak de juiste keuze in de herfst’

Zolang de peilingen gunstig zijn, is er voor haar geen reden om deze campagnetechniek aan te passen. Dit blijkt ook wel uit een van de slogans op de verkiezingsposters van haar partij: ‘Geniet van de zomer, maak de juiste keuze in de herfst.’

De partij wil de rust in Duitsland bewaren, en verkopen waar Merkel garant voor staat: stabiliteit en welvaart. Merkel zelf besloot ook met vakantie te gaan. Drie weken verbleef zij in Oostenrijk om bij te komen van het afgelopen jaar en na de vakantie weer vol energie aan de campagneperiode te beginnen.

Sinds 2005

De confrontatie uit de weg gaan is belangrijk voor Merkel. Ze heeft sinds 1990 nog nooit een federale verkiezing verloren en is al sinds 2005 bondskanselier van Duitsland. In deze periode heeft ze zowel lof als kritiek gekregen. Lof voor haar aanpak van de financiële crisis en sterke internationale optreden. Kritiek vooral op haar migratiebeleid. Het is de discussie over dit heikele thema die ze uit de weg wil gaan.

In 2015 kwamen honderdduizenden vluchtelingen naar Europa. Griekse eilanden raakten bedolven onder de vluchtelingen en het land kon de crisis niet aan. Het Dublin-verdrag, dat het asielrecht en de verdeling van vluchtelingen regelt, werkte niet meer. Duitsland hield de grenzen dicht, tot de toespraak waarin Merkel zei dat Duitsland dit kon: ‘Wir schaffen das.’  Het bezorgde Merkel de grootste politieke crisis sinds haar aanstelling in 2005. Duitsland werd overspoeld door vluchtelingen en kwam  al na enkele dagen terug op de beleden gastvrijheid. Tegen de Europese regels in voerde het grenscontroles in.

Merkel haar marshallplan 

Er is Merkel alles aan gelegen deze fout niet te benadrukken. Zij reageert daarom ook niet op uitspraken van Schulz waarin hij waarschuwt dat er een nieuwe vluchtelingencrisis aan komt. Schulz’ onhandigheid – hij noemde verkeerde cijfers – kwam Merkel goed van pas. De Duitsers begrepen dat zij niet reageerde op Schulz’ uitspraken.

Homohuwelijk 

Een ander punt waarmee Schultz punten hoopte te scoren, was het homohuwelijk. Tot afgelopen juni was het homohuwelijk niet mogelijk in Duitsland. Merkels CDU was altijd tegen, de SPD voor. Om het verkiezingsdebat uit de weg te gaan, liet Merkel weten dat haar partijleden zonder partijlast mochten stemmen – een deel van haar partij was immers voor.

Het wetsvoorstel voor legalisering van het homohuwelijk werd aangenomen. Een van de belangrijkste verkiezingspunten van de SPD kwam te vervallen. Tegelijk was het niet de SPD, maar Merkel die de erkenning voor deze wet kreeg.

Homohuwelijk in Duitsland een feit

Populariteit

Toch realiseert ook Merkel zich dat de verkiezingen nog niet zijn gewonnen. De drie weken vakantie hebben haar populariteit enige schade toegebracht. Deze maand vindt 59 procent van de Duitsers dat Merkel haar werk goed doet, in juli was dit nog 69 procent. Toch is er voorlopig geen reden voor onrust bij de CDU: SPD-leider Martin Schulz verloor 4 procent en heeft steun van slechts 33 procent van de Duitsers.

Dat de CDU zich geen zorgen maakt, staat vast. Merkel heeft tientallen jaren ervaring en zal zichzelf niet in verlegenheid laten brengen tijdens een van de debatten die komende weken gevoerd zullen worden, zo is het idee. Daarnaast is Merkel al vroeg met haar campagne begonnen. Zo nodigde zij dit voorjaar de in Duitsland immens populaire Barack Obama uit. Verder trad ze stevig op tegen diens opvolger Donald Trump en pleitte ze voor een sterk Europa. Punten waarvoor in Duitsland veel sympathie is.

Toch weet ook de CDU dat de overwinning niet gegarandeerd is. Bij de verkiezingen van 2005 won Merkel nipt van de SPD. Nee, Sekt kan pas op zijn vroegst 24 september worden gedronken.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.