Jelte Wiersma

EU is vaak soepel. Waarom niet met Polen?

Door Jelte Wiersma - 07 september 2017

Polen en Hongarije moeten immigranten opnemen, oordeelde het Europees Hof van Justitie woensdag. Juridisch heeft het Hof gelijk. De EU-spelregels zijn duidelijk. Maar aangezien onder meer Duitsland en Frankrijk telkens eenzijdig EU-afspraken niet nakomen, zou het vreemd zijn als Polen en Hongarije in deze kwestie plots wel worden aangepakt.

De EU-landen minus het Verenigd Koninkrijk spraken in september 2015 af immigranten die recht hebben op een verblijfsvergunning vanuit Zuid-Europa te verdelen over de EU.

Dit uit solidariteit met landen van aankomst zoals Italië en Griekenland, die anders een onevenredig aantal immigranten moeten opnemen. Daar kwam de Turkije-deal in het voorjaar van 2016 nog bij waardoor ook immigranten uit Turkije via een verdeelsleutel over Europa worden verspreid. En zelfs uit vluchtelingenkampen in Jordanië worden vooral Syriërs ingevlogen.

Dit verdelingsmechanisme bestaat al in Duitsland en Italië en zij kopieerden het naar EU-niveau. Vier landen waren in eerste instantie tegen: Polen, Tsjechië, Slowakije en Hongarije. Oostenrijk, Roemenië en Bulgarije hadden twijfels. Deze tegenstanders hadden niet genoeg stemgewicht in de Europese Raad om een zogenoemde blokkerende minderheid te vormen. Ze werden dus tegen hun zin gedwongen immigranten op te nemen.

Polen en Hongarije willen geen moslims

Vooral Polen en Hongarije maken bezwaar. Zij willen geen islamitische immigranten en wijzen er na elke aanslag in West-Europa op dat bij hen geen aanslagen worden gepleegd. Ook zien zij niets in een multiculturele samenleving.

Toch: wie lid is van een club en vooraf akkoord gaat met de clubregels heeft die na te leven. Ook als die niet goed uitkomen. Maar, en daar wijzen Polen en Hongarije telkens op, in de EU is het niet naleven van regels staande praktijk. Kleinere landen komen daar vaak minder mee weg dan grote.

Duitsland hield zich in 2015 aan geen enkele afspraak wat betreft immigratie. Frankrijk breekt telkens de euroregels. De Europese Commissie en het Europees Hof van Justitie als hoeders van de clubregels laten dat gebeuren. Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker is eerlijk over de dubbele maat: Frankrijk hoeft zich niet aan de euroregels te houden ‘want het is Frankrijk’.

De clubpraktijk is dat er aldus nogal soepel met regels wordt omgegaan, vooral door de groten. En Nederland heeft als enige een uitzondering wat betreft de uitstoot van fosfaat. Zweden moet aan de euro meedoen maar doet dat niet door kunstmatig te doen alsof ze niet aan de toetredingseisen voldoen. Zo zijn er naast dubbele maten allerlei uitzonderingen.

Commissie kan nu moeilijk formeel gaan doen

In dat licht is het vreemd dat zowel de Commissie als het Hof van Justitie in deze kwestie plots formeel doen en er geen uitzondering mogelijk lijkt. De Commissie dreigt – met steun van Duitsland en Frankrijk – subsidies te korten en eventueel Polen en Hongarije hun stemrecht te ontnemen. Dit is nogal wat. Waar is de soepelheid die Duitsland en Frankrijk wel genieten?

De meeste immigranten willen niet naar Oost-Europa en Oost-Europa wil de immigranten niet. Dat valt in een club die zo soepel omgaat met de regels best op te lossen.

Verdeeld Brussel: een kijkje in mogelijke toekomst Europa >

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.