‘We verbruiken nu 1,7 keer zoveel als onze planeet aankan’

Hoe kunnen we leven en werken binnen de ecologische grenzen van onze planeet? Dat is de focus van One Planet Thinking, een organisatie die ontstaan is uit een samenwerking van het Wereld Natuur Fonds (WNF), Eneco Groep en Ecofys. Katinka Abbenbroek van WNF vertelt waarom deze vraag essentieel is voor onze toekomst.

Er is een duurzame transitie gaande, mensen lijken bewuster te worden. Gaat dat snel genoeg?
Ik denk het niet, er is al veel verloren. Maar als het gaat over de energietransitie, ben ik wel positief. We kunnen echt overstappen op duurzame energie, we weten namelijk hoe het moet. Dus het enige wat we moeten doen, is er gezamenlijk voor gaan.

Wat is de gedachte achter One Planet Thinking?
Op dit moment verbruiken we met al onze menselijke activiteiten en behoeften 1,7 keer zo veel als de planeet aankan. De aarde heeft een bepaalde capaciteit om bronnen weer aan te vullen. Maar op dit moment maken we veel meer op dan er hersteld kan worden. One Planet Thinking is een programma dat als doel heeft om wereldwijd het bedrijfsleven, overheden en financiële instellingen binnen de grenzen van de planeet te houden.

Hoe werkt dat in de praktijk?
Met wetenschappers en universiteiten van over de hele wereld onderzoeken we wat de grenzen zijn van onze planeet. Dat vertelt ons ook wat welk deel van de planeet wél beschikbaar is. Als bedrijven alleen dat deel gebruiken zorgen we gezamenlijk voor ons ecologisch systeem. Kijk maar hoe landen samen afspraken hebben gemaakt over het klimaat. Wat voor maatregelen neemt een land het beste om eraan bij te dragen dat we niet meer dan twee graden opwarmen? Zulke afspraken kun je ook met bedrijven maken, over bijvoorbeeld land- en watergebruik of biodiversiteit. Wij doen onderzoek, zorgen dat bedrijven weten wat ze moeten doen en werken met consultants die de plannen uitvoeren.

Hoe meet je of het de goede kant op gaat?
De enige maatstaf die we kunnen gebruiken is de planeet. Die kan maar één keer op. Dat moet de basis zijn. Ik ben geboren in 1970. In de afgelopen 47 jaar is de biodiversiteit afgenomen met 58% en in zoet water zelfs 85%. Alleen al in de tijd dat ik leef! Dat gaat dus echt extreem snel. De ruimte op aarde voor ander leven dan de mens wordt bovendien steeds kleiner.

Hoe belangrijk is de energietransitie voor Nederland?
Uiteindelijk is energietransitie niet alleen voor Nederland belangrijk. CO2 houdt zich niet aan landsgrenzen en klimaatverandering is wereldwijd. We moeten uit liefde zorgen voor andere mensen, dieren en planten. We zijn verantwoordelijk voor de planeet. Daarnaast is het natuurlijk de vraag: blijft het nog wel leuk in Nederland als de rest van de wereld in de stress zit?

Wie moeten hierin het voortouw nemen?
Ik houd iedereen verantwoordelijk. Vaak worden initiatieven genomen door grote organisaties, waaronder het WNF. De overheid stimuleert het. Maatschappelijke organisaties moeten informeren, druk zetten, de boel opvoeren. Dat doen ze hand in hand met bedrijven. Burgers verenigen zich in burgerinitiatieven. Deze gezamenlijkheid is cruciaal. Er zijn nog grote stappen te nemen. Consumenten moeten beseffen dat er heel veel kleine dingen zijn, die samen een grote impact hebben. Energieverbruik verminderen en overstappen op duurzame energie hoort daarbij. En ook het maken van de juiste voedingskeuzes. Let op verpakkingen, eet zo min mogelijk vlees en zo min mogelijk dierlijke eiwitten. Die kleine dingen, dat is de beweging! Iedereen kan meedoen.

Wat beschouwt u als de grootste barrières?
Consumenten weten nog te weinig hoe ze dingen zelf kunnen oplossen. Wat voor effect heeft mijn verbruik? Wat hebben mijn inkopen voor invloed? We moeten consumenten eerst voorlichten hoe heftig het allemaal is en hen vervolgens duidelijke keuzes aanbieden om hun gedrag aan te passen.

Wat zou u willen vragen aan topkok Jacob Jan Boerma? Hij creëerde onder andere de business class maaltijden van KLM.
Ja, dat onderwerp gaat me aan het hart. Het is een uitdaging voor Jacob Jan Boerma, want eten moet natuurlijk lekker smaken op grote hoogte. Maar mijn vraag is, hoe kun je high class food serveren, waarbij mensen echt genieten, zonder het gebruik van dierlijke eiwitten?

Wat betekent De nieuwe energie van Nederland voor jou persoonlijk?
Ik vind het heel mooi dat het echt een beweging is! Dat iedereen samenkomt en op zijn eigen manier strijdt voor deze wereld. De nieuwe energie van Nederland betekent ook: hoe geven we elkaar energie om dit allemaal op te pakken? Dat vind ik een prachtig gegeven. Ik hoop dat steeds meer mensen zich erbij aansluiten.

Kan verduurzaming ook economische winst opleveren?
Eerlijk gezegd vraag ik me af of mensen echt gelukkig worden van economische winst. Verduurzaming en een sterkere verbinding met de natuur kan mensen wel veel gelukkiger maken.

Hoe voelt dat dan?
Denk aan het gevoel als je met blote voeten in het gras staat, of het mooie licht ziet met mist. Als je een dier in het wild ziet lopen. Dat geeft mij altijd een blij, zorgeloos, magisch geluksgevoel. Dat zijn we een beetje kwijtgeraakt. De meeste mensen leven in steden. Het is heel belangrijk om ook daar rust en geluk in te vinden. De meeste mensen denken dat je voor de natuur naar een groot gebied moet zoals de Amazone. Maar je kunt ook gewoon naar het park gaan, waarin je mooie bomen ziet, waarin je heerlijk op een bankje zit. De natuur is heel dichtbij. Daardoor weet je ook weer waar je het voor doet, zorgen voor deze wereld. Je krijgt er echt wat voor terug.

Zorgt een transitie naar duurzaamheid voor een menselijker maatschappij?
Duurzaamheid is gekoppeld aan de zorg voor mens en natuur. Door voor de natuur te zorgen, zorg je ook voor mensen. In plaats van individualistisch te handelen, ga je ook veel meer aandacht besteden aan mens, natuur en dier om je heen. Dat is waar menselijkheid om draait, zorgen voor elkaar en voor de omgeving. En daar krijg je een positief gevoel van.

Dit is een partnerpagina. De redactie van Elsevier Weekblad is niet verantwoordelijk voor de inhoud.

Verduurzaming is een boost voor ons Bruto Nationaal Product

Jeroen de Haas, CEO van Eneco Groep, hoopt dat de nieuwe energie van Nederland een onstuitbare beweging wordt. ‘De kans om als land groot te worden in duurzame energie, mogen we absoluut niet missen.’ Gaat volgens jou de transitie naar duurzame energie snel genoeg? ‘Phoeh, nee. Als je naar de feiten kijkt, de doelstellingen van … Continued

Lees verder

‘Onze duurzame merken groeien 50% harder’

Anniek Mauser is directeur duurzaamheid bij Unilever Benelux. Al jaren bedenkt ze slimme programma’s en werkt ze met modellen om aan te tonen dat een duurzame werkwijze meetbare toegevoegde waarde heeft. Gaat de duurzame transitie snel genoeg? ‘Nee, natuurlijk niet. Het is fantastisch om te zien dat die transitie bij steeds meer mensen op de … Continued

Lees verder