Grondige analyse vooraf wint terrein

Cliënten willen steeds vaker weten hoeveel een proces gaat kosten, hoe lang het zal duren en hoe groot de kans is dat ze winnen. Hoe krijg je daar als advocaat greep op? Wanneer is procesfinanciering een uitkomst? Drie experts vertellen.

In advocatenland is het uurtjefactuurtjemodel nog steeds gebruikelijk. Maar cliënten worden er niet altijd blij van. ‘Ze zijn vaak onaangenaam verrast wanneer de rekening op de mat valt,’ weet advocaat Esther Brons (43) van DOEN Legal in Zeist. ‘Veel kantoren denken dat het volstaat om cliënten tevreden te stellen met een kwalitatief goede dienstverlening.’ Volgens Brons is dat niet het enige wat telt. ‘Het gaat er ook om je cliënten vooraf een realistisch beeld te geven van de kosten en je daaraan te houden.’

Esther Brons: ‘Bij meerwerk houden we ons aan de afgesproken prijs. De klant heeft dan een koopje’

Belangrijk is ook om in te schatten wat een rechtsgang financieel kan opleveren, meent William Schonewille (43), advocaat financieel recht bij het Haagse advocatenkantoor BarentsKrans. ‘De beslissing om te procederen is een investeringsbeslissing. De cliënt wil vooraf weten hoe hoog de claim is en in hoeverre die de mogelijke proceskosten overstijgt. Ook wil hij een inschatting van zijn kansen om te winnen. Is dat 30, 40 of 90 procent?’

‘Bedrijven laten geld liggen omdat ze het niet aandurven om te procederen,’ zegt Rein Philips (36), voormalig advocaat en oprichter van procesfinancieringskantoor Redbreast in Amsterdam.

Averechtse werking

Cliënten vooraf inzicht geven in de kosten: hoe doe je dat als advocatenkantoor? ‘Begin elke zaak met een eerlijk gesprek, waarin je ook vertelt over de kosten,’ zegt Esther Brons. ‘Het simpelweg noemen van je uurtarief is niet genoeg. Dat is een open eind en leidt vaak tot gedoe. Wij maken liever vaste afspraken. De cliënt weet dan waar hij aan toe is.’

William Schonewille: ‘Advocaten baseren hun slagingskansen vaak op een onderbuikgevoel’

Om de vaste prijzen te bepalen, categoriseerde het in franchiserecht en intellectueel eigendomsrecht gespecialiseerde kantoor alle diensten. ‘Met de historische gegevens maakten we een inschatting van wat een contract kost of een geschil over een merknaam.’ Soms snijdt DOEN Legal zich daarmee in de vingers en zijn er meer uren nodig dan vooraf was afgesproken. ‘Daar komen we dan niet op terug. We vertellen de cliënt wel dat hij een koopje heeft gekregen. Uiteindelijk betaalt dat zich terug in een goede cliëntrelatie.’ Naast vaste prijzen werkt DOEN Legal met abonnementen. De cliënt betaalt een vast bedrag per maand voor de dienstverlening.

‘Het neemt de angst weg om een belletje te plegen, omdat ze niet voor elke minuut betalen.’ Brons geeft toe dat het voor een groot advocatenkantoor moeilijk is om de bedrijfsstructuur te veranderen. ‘Die is nu eenmaal gebaseerd op declarabele uren. Maar advocaten zouden zich meer moeten realiseren wat de kostprijs is van een dienst. Nu krijgen zij door het uurtarief een verkeerde prikkel. Dat is niet altijd in het belang van de cliënt.’

Juridische hobbels

Procederen kost geld. ‘En dus is een grondige analyse vooraf verstandig,’ zegt William Schonewille. ‘De eerste vraag is: wat is de werkelijke waarde van de vordering? Vaak overschat de klant het bedrag. Minstens zo belangrijk is de vraag hoe groot de kans is dat de rechter de eisende partij in het gelijk stelt en welke kosten daarmee gemoeid zijn.’ Vaak zeggen advocaten alleen in algemene termen iets over de kansen.

Rein Philips: ‘Bedrijven laten geld liggen omdat ze procederen niet aandurven’

‘Maar wat is een goede kans? vraagt Schonewille zich af. ‘Als ze al een percentage noemen, berust dat vaak op een onderbuikgevoel. Meestal klopt dat niet.’ Het kantoor BarentsKrans maakt ‘tegen een redelijke prijs’ een gedegen advies over de kansen en kosten. Dat gebeurt volgens de zogenaamde beslisboomanalyse. ‘We brengen alle juridische hobbels van een procedure in kaart. Welke onzekerheden zijn er en hoe aannemelijk is het dat een rechter een gunstige beslissing zal nemen. Denk aan verjaring, een niet-ontvankelijkverklaring, een technische fout. Elke hobbel wordt uitgedrukt in een percentage dat voortkomt uit jurisprudentie en onze ervaring. Voor elk scenario maken we een schade- en een kostenbegroting.’

Met zo’n analyse kan de cliënt volgens Schonewille een betere afweging maken, al blijven de percentages verraderlijk. ‘Zelfs een slagingskans van 90 procent hoeft nog niet te leiden tot een gewonnen zaak. Er blijft een risico van 10 procent dat de rechter het anders ziet.’

Voor bedrijven blijft het een moeilijke beslissing om wel of niet te gaan procederen. Zeker als het tonnen of soms miljoenen euro’s gaat kosten. Procesfinanciering — third party litigation funding — kan een uitkomst zijn. Hierbij neemt een derde partij de kosten en de risico’s volledig over in ruil voor een deel van de opbrengst.

Procederen als investering

In Nederland komt het — anders dan in Angelsaksische landen — mondjesmaat voor. ‘Maar het wordt de toekomst,’ voorspelt Rein Philips van Redbreast. Zijn bedrijf houdt zich sinds een jaar bezig met procesfinanciering van omvangrijke claims in binnen- en buitenland. ‘Het komt neer op no cure, no pay. Voor advocaten is dat verboden, voor procesfinanciers is het toegestaan.’ Er zijn twee manieren waarop Redbreast werkt.

‘Als een bedrijf zelf de regie wil houden bij een procedure, betalen wij alleen de kosten en blijven op de achtergrond. Maar we kunnen ook de hele procesvoering overnemen. De cliënt heeft er dan geen omkijken naar. Het kost hem minder tijd en we dragen alle kosten tot er resultaat is geboekt.’

Als de rechter de vordering afwijst, zijn alle proceskosten voor Redbreast. Krijgt de cliënt gelijk, dan ontvangt het hoofdstedelijke investeringskantoor zo’n 20 tot 40 procent van de opbrengst. ‘Dat is best fors, maar daarvoor lopen we ook het risico te verliezen.’

Bedrijven zitten volgens Philips niet te wachten op juridisch gedoe en langslepende procedures. ‘Toch is procederen soms nodig,’ weet hij. ‘Ook kleinere ondernemers kunnen te maken krijgen met hoge claims. Stel dat een bedrijf een verkeerde of kapotte machine ontvangt en de internationale leverancier weigert zijn fout te herstellen. Bedrijven laten nu claims liggen. Soms ontbreken ook de financiële middelen. Of de CFO geeft geen groen licht, omdat hij het werkkapitaal niet wil belasten met hoge kosten voor rechtszaken.’

Redbreast neemt alleen kansrijke zaken aan en doet daarom vooraf grondig onderzoek — vaak ook met de beslisboomanalyse. ‘Zo’n beoordeling is vrijblijvend en kost de cliënt niets.’ Redbreast heeft inmiddels meer dan 60 zaken beoordeeld en zich op dit moment voor ruim 1 miljoen euro gecommitteerd aan lopende zaken. De eerste zaak is al geschikt. ‘Dit is nog maar het begin, de markt voor procesfinanciering groeit.

TerZake is een bijlage van Media Lab en valt buiten de verantwoordelijkheid van de redactie van Elsevier Weekblad. De thematiek komt tot stand op basis van wensen van adverteerders en de artikelen worden door onafhankelijke journalisten gemaakt.

Advocatenfirma’s in transformatie

De top van de Nederlandse advocatuur staat aan de vooravond van grote veranderingen. De dienstverlening digitaliseert snel en de internationalisering neemt toe. Een sterke naam in de Nederlandse markt is niet meer genoeg. ‘De firma van de toekomst is een multiniche.’ De advocatuur verandert razendsnel. Ons rechtssysteem mag dan Nederlands zijn, de belangrijkste dienstverleners zijn … Continued

Lees verder

Bouwboutique breekt door

Niet alle nichekantoren groeien snel. Het in bouw, vastgoed en infra gespecialiseerde HabrakenRutten wel. ‘Wij hebben fors geïnvesteerd in ICT-systemen en legal intelligence.’ Nichekantoren zijn in de advocatuur sterk in opkomst. HabrakenRutten Advocaten is begin dit jaar opgericht door Peter Habraken (54) en Sjoerd Rutten (54), die voorheen jarenlang partner waren bij respectievelijk Houthoff Buruma … Continued

Lees verder

Meer dan werk alleen

Juristen van nu zoeken veel afwisseling, een bij hun wereld betrokken werkgever en een rijk privéleven. ‘Tien jaar geleden was de ideale starter een juridische kennisbank. Nu niet meer.’ ‘De advocatuur is een echte kandidatenmarkt geworden.’ Martijn Middel (37) van Juridische Banenbank, marktleider in het samenbrengen van vraag en aanbod in de juridische arbeidsmarkt, merkt … Continued

Lees verder

Juridische breekijzers

Drie start-ups willen met hun vernieuwende businessmodel de langzaam innoverende advocatuur openbreken. Kosten en toegankelijkheid spelen daarbij een belangrijke rol. VraagHugo Contracten per abonnement Aan de hand van een vragenlijst een eigen juridisch document opstellen, zonder hulp van een advocaat en zonder verdere kosten. Met de website VraagHugo.nl wil het Amsterdamse advocatenkantoor SOLV de markt … Continued

Lees verder

Digitaal krabbelen

Zal digitale ondertekening van documenten de papieren krabbel vervangen? Nieuwe Europese regelgeving moet voor verdere inburgering van dit fenomeen zorgen. Voor de advocatuur lijkt een voortrekkersrol weggelegd. De digitale handtekening bestaat al bijna net zo lang als het internet. De digitale krabbel heeft ondertussen ook nagenoeg dezelfde waarde als de papieren variant. Toch is printen, … Continued

Lees verder

Themamonitor Juridische Sector

Een selectie van advocatenkantoren en juridische dienstverleners.

Lees verder