algemeen

Elseviers cultuurtips: Polleke, Andreas Oosthoek en Koningin Lear

Door Lucas Gasthuis - 10 maart 2015

Actrice Sallie Harmsen is overtuigend als tiener, een vergeten roman over heftige liefde en Lear die nu een vrouwelijke CEO is.

Zware materie, lichtvoetig van toon

Een jeugdboek naar toneel brengen blijft lastig. Zeker Guus Kuijers Polleke, een ontroerend, maar ook zwaar verhaal vol existentiële worstelingen over een eigengereid meisje in lastige omstandig­heden. Haar ouders zijn gescheiden, haar vader is verslaafd, ze heeft een Marokkaans vriendje dat ‘vanwege zijn cultuur’ niet met haar mag omgaan.

Toch is de toon van deze eerste familievoorstelling van NT Jong en Het Nationale Toneel lichtvoetig. Polleke gaat grappend door het leven en schrijft gedichten, terwijl ze tegelijk probeert de wereld te redden. De conclusie is dat volwassenen zichzelf maar moeten redden.

De 25-jarige Sallie Harmsen overtuigt als tiener, ze heeft een flexibele speelstijl en is grappig. Majd Mardo speelt meesterlijk een verontwaardigd Marokkaans jochie en Jaap Spijkers valt op als Polleke’s mopper-opa. Het komt samen in een fantasierijk decor van Thomas Rupert, waarin moeiteloos een appartement of boerderij wordt gesuggereerd. Mooie ode aan de verbeelding. (Irene Start)

 

On-Nederlandse woordenrijkdom

Stijlvast kun je de dichter ­Andreas Oosthoek wel noemen. In 1974 schreef hij een roman over een heftige jongensliefde, vergat het boek en vond het veertig jaar later terug. Hij hoefde geen letter te veranderen en voegde slechts het slot toe.

Als decor fungeert het Zeeuwse platteland, nu eens niet als periferie, maar als poort naar de wereld. Denemarken, maar vooral Parijs – voor Zeeuwen meer de nabije stad dan Amsterdam.

Het geeft de roman een on-Nederlandse allure. Het is alsof je een Frans boek in het Nederlands leest, zonder dat het is vertaald. Een woordenrijkdom die aandachtig lezen vereist, terwijl het familie-epos je juist gulzig maakt en voortdrijft. Hopelijk blijft het niet bij deze eersteling. (Lucas Gasthuis)

 

Schitterend spel

Na zijn Shakespeare-bewerkingen van Hamlet en van de koningsdrama’s zet de Vlaamse auteur Tom Lanoye ditmaal met succes zijn tanden in King Lear.

De uitgangssituatie is, in al zijn eenvoud, meteen briljant: de ­titelheld is een heldin geworden, die niet de scepter zwaait over een gigantisch rijk maar aan de top staat van het wereldwijde concern NV Lear. En terwijl de koning zijn land bij Shakespeare verdeelt onder zijn drie dochters, daar knipt deze CEO haar multinational in stukjes voor haar drie zoons.

De gevolgen zijn hoe dan ook desastreus: haat en nijd onder de Lear-telgen zorgt voor verdeeldheid en paranoia. Prachtig toont Frieda Pittoors het geleidelijke wegglijden van koningin Lear in sluimers van dementie.

Regisseur Eric de Vroedt geeft de acteurs alle ruimte te schitteren, Pittoors voorop, maar ook Gijs Scholten van Aschat ontroert als haar vertrouweling Kent. (Thomas van den Bergh)

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.