Amerika

Witte Huis: ‘Strijd tussen supermachten is weer terug’

Door Tomasz Blom - 18 december 2017

President Donald Trump heeft maandag in een toespraak de nieuwe Amerikaanse nationale veiligheidsstrategie (NSS) onthuld. Het Witte Huis ziet onder meer China en Rusland als bedreiging voor de veiligheid en welvaart van de Verenigde Staten.

De NSS is een document waarin de overheid de belangrijkste bedreigingen voor de Verenigde Staten opsomt en de hoofdlijnen voor de verbetering van de Amerikaanse veiligheidspositie worden uiteengezet.

Het is in feite de eerste keer dat Trump met een alomvattende strategisch wereldbeeld komt. De strategie werd onder anderen opgetekend door minister van Financiën Steven Mnuchin en is gebaseerd op Trumps uitspraken tijdens zijn presidentscampagne en speeches in Riyad, Warschau en voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties.

America First

De president greep het eerste deel van zijn toespraak in Washington aan om fel uit te halen naar zijn voorgangers: ‘Om de kansen van de toekomst te grijpen, moeten we eerst de mislukkingen van het verleden begrijpen’. Volgens Trump hebben Amerikaanse leiders zich in het verleden te veel bezig gehouden met het opbouwen van andere landen, in plaats van zich te richten op het thuisfront. Ook schreef hij de Noord-Koreaanse dreiging, de ‘slechte deal’ met Iran en de opkomst van terreurgroepering ISIS toe aan falend Amerikaans leiderschap.

Trump beloofde zijn toehoorders daarom dat zijn verkiezingsmantra America First nu ook voor de nationale veiligheidsstrategie geldt. Dat beleid is gebaseerd op vier hoofdpunten: de bescherming van Amerikanen, de Verenigde Staten en de Amerikaanse levenswijze, de bevordering van welvaart, de bescherming van vrede door kracht en de uitbreiding van de Amerikaanse invloed.

Trump zei om deze redenen niet meer deel te nemen aan het Trans-Pacifisch Partnerschap en het klimaatakkoord van Parijs. Ook prees hij het Amerikaanse leger voor de behaalde successen tegen ISIS en beloofde hij te blijven investeren in het leger, waaronder in de ontwikkeling van een raketschild. Ook herhaalde hij dat NAVO-landen meer moeten bijdragen aan hun eigen veiligheid. Trump noemde de focus op vergoeding voor de kosten van militaire bescherming ‘een breuk met het verleden, maar ook een noodzakelijke en eerlijke stap voor de Amerikaanse belastingbetaler.’

Dreiging uit het Oosten

In het NSS-document worden Rusland en China gezien als één van de bedreigingen voor de Verenigde Staten. ‘Na eerst te zijn afgedaan als een fenomeen van de vorige eeuw, is de machtsstrijd tussen supermachten weer helemaal terug.’ Volgens het Witte Huis zijn beide landen er op uit om de mondiale status-quo te veranderen, ten koste van Amerikaanse belangen.

Daarbij wordt gewezen op ‘illegale vergaring’ van grondgebied, zoals de Russische annexatie van de Krim en de Chinese activiteiten in de Zuid-Chinese Zee. Ook zouden de Russen en Chinezen bezig zijn met de uitbreiding van hun militaire apparaat en onderdrukken beide landen ‘hun eigen volk’ door het controleren van data en informatie.’

Het veiligheidsplan roept op om samen met Europa de ‘Russische agressie’ tegen te gaan. Tegelijk wees Trump tijdens zijn speech op de recente geslaagde samenwerkingen met de Russen toen een aanslag in Sint-Petersburg werd voorkomen dankzij informatie van de CIA. ‘Dit is hoe het zou moéten zijn,’ benadrukte hij.

Een ander groot gevaar komt volgens Trump van geweld door jihadisten en wapenprogramma’s van ‘schurkenstaten’ zoals Iran en Noord-Korea. In tegenstelling tot eerdere uitspraken van Trump wordt er in de NSS niet gerept over een preventieve aanval op Noord-Korea.

Jaarlijkse plicht

Wettelijk gezien is de Amerikaanse president sinds 1986 verplicht ieder jaar een nieuwe veiligheidsstrategie aan het Congres voor te leggen. In de praktijk hielden de presidenten zich hier niet altijd aan. Zo presenteerden Trumps directe voorgangers George W. Bush en Barack Obama beiden slechts twee keer een nieuwe versie van de veiligheidsstrategie.

De laatste editie verscheen in februari 2015. Daarin pleitte Obama onder meer voor ‘strategisch geduld’ in reactie op uitdagingen zoals het Noord-Koreaanse atoomprogramma. Ook noemde Obama klimaatverandering expliciet een bedreiging voor de Verenigde Staten.

Wilt u wekelijks het laatste nieuws over Amerika ontvangen? Meld u dan aan voor onze nieuwsbrief van American Dreamers!

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.