Atoomakkoord

Pompeo: ‘strengste sancties voor Iran uit geschiedenis’

Door Fleur Verbeek - 20 mei 2018

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo heeft gezegd dat zijn land de ‘strengste sancties uit de geschiedenis’ aan Iran zal opleggen. Pompeo deed de uitspraak in Washington tijdens zijn eerste grote toespraak als minister.

De Amerikaanse president Donald Trump kondigde 8 mei aan dat zijn land de nucleaire deal met Iran uit 2015 opzegt en weer economische sancties tegen het land instelt. Met de sancties willen de Verenigde Staten volgens Pompeo ‘ongekende financiële druk’ uitoefenen op de regering in Teheran om zo de dominantie van Iran in het Midden-Oosten te verminderen. ‘De onlangs ingevoerde sancties zijn nog maar het begin,’ zei Pompeo.

De minister stelde twaalf eisen aan Iran en zei dat de sancties alleen worden verlicht als Washington tastbare verschuivingen ziet in het Iraanse beleid.

Iran moet troepen uit Syrië terugtrekken

Zo moet Iran de steun aan de Houthi-milities in Jemen en de Taliban in Afghanistan onmiddellijk stopzetten. Ook moet Teheran zijn troepen uit Syrië terugtrekken. ‘Iran heeft onder de paraplu van de nucleaire overeenkomst oorlogen bij volmacht gevoerd in het Midden-Oosten. Tot op de dag van vandaag liegt Iran nog steeds over zijn ware bedoelingen. Het land is de grootste financier van terrorisme,’ zei Pompeo.

‘Iran mag nooit een vrijbrief krijgen om het Midden-Oosten te domineren,’ vervolgde Pompeo. ‘De Verenigde Staten willen blijven samenwerken met bondgenoten in de regio om de invloed van Iran terug te dringen. We moeten ervoor zorgen dat Iran nooit de beschikking krijgt over een kernwapen. Teheran moet inspecteurs in het hele land onbeperkte toegang verlenen tot nucleaire faciliteiten.’ Hij dreigde dat zodra het land begint met het verrijken van uranium Amerika klaar staat om militair in te grijpen.

Lees ook de column van Arend Jan Boekestijn: Trump snapt de mullahs in Iran beter dan Obama

Europa probeert deal juist in stand te houden

Wat houdt Iran-akkoord in?

Het verdrag is in 2015 gesloten en geldt als het belangrijkste wapenfeit in het buitenlandbeleid van de regering-Obama. Afgesproken is om de draconische sancties die Iran waren opgelegd te verlichten, mits Iran de ontwikkeling van nucleaire centrales stopzet. Volgens critici worden deze centrales gebruikt voor de productie van kernwapens. Iran ontkent dat. Het akkoord is getekend door Amerika, Frankrijk, Duitsland, Iran, China en het Verenigd Koninkrijk.

Volgens Pompeo was de deal met Iran slecht voor alle betrokkenen en voor de hele wereld. Naaste adviseurs van Trump weerhielden hem er vorig jaar twee keer van uit de Iran-deal te stappen, maar de president maakte duidelijk dat zijn geduld op raakte. Een nieuwe, fellere groep adviseurs onder leiding van Pompeo en veiligheidsadviseur John R. Bolton gaven Trump minder weerstand bij het doorzetten van zijn plannen.

Europese landen die deel uitmaken van het akkoord zoals Frankrijk, Groot-Brittannië en Duitsland – proberen een manier te vinden om de deal in stand te houden ondanks het vertrek van Amerika.

Maar Iran liet zondag nog weten dat de EU te weinig doet om het akkoord te behouden. Tijdens een bijeenkomst met Miguel Arias Cañete, de Europese commissaris voor Energie en Klimaat in Teheran zei de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Mohammad Javad Zarif, nog dat de verwachtingen in Iran om het akkoord te behouden gericht op de Europese Unie niet worden waargemaakt. ‘Op dit moment is de politieke steun uit Europa voor het akkoord nog niet voldoende,’ zei Zarif volgens het Iraanse staatspersbureau IRNA tegen Cañete.

Wilt u wekelijks het laatste nieuws over Amerika ontvangen? Meld u dan aan voor onze nieuwsbrief van American Dreamers!

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.