Verenigde Staten

Trump draait: Ik versprak me in Helsinki

Door Fleur Verbeek - 17 juli 2018

De Amerikaanse president Donald Trump versprak zich naar eigen zeggen bij de persconferentie die hij maandagavond samen met de Russische president Vladimir Poetin gaf na afloop van hun ontmoeting in Helsinki. Trump verklaarde dat hij wilde zeggen dat hij ‘geen reden zag dat het Rusland niét was geweest’ dat de Amerikaanse verkiezingen beïnvloedde.

Bij een persconferentie in het Witte Huis benadrukte Trump dat hij volledig achter zijn inlichtingendiensten staat en die volledig vertrouwt. Naar eigen zeggen accepteert hij de conclusie van die diensten dat er wel degelijk sprake was van Russische inmenging in de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2016. 

Hij voegde daar wel aan toe dat die acties volgens hem geen invloed hadden op de uiteindelijke verkiezingsuitslag.

In een tweet eerder op de dag uitte Trump zijn onvrede over de negatieve berichtgeving over de persconferentie in Helsinki.  Dat toont volgens de leider aan dat ‘Fake News helemaal gek geworden is’.

De kritiek op Trump volgde op een persconferentie die hij met Poetin gaf na afloop van hun ontmoeting maandag in Helsinki. Een journalist vroeg hierbij wie Trump gelooft: zijn eigen veiligheidsdiensten die zeker zijn van Russische inmenging in de Amerikaanse verkiezingen in 2016 of Poetin, die dat altijd stellig heeft ontkend.

‘Ik zie geen reden om aan te nemen dat Rusland dat (inmenging red.) deed,’ antwoordde Trump daarop. ‘President Poetin zegt dat het Rusland niet was. Ik zie geen reden hem niet te geloven,’ zei Trump. ‘Poetin was zeer fel in zijn ontkenning.’

In zijn verklaring dinsdag gaf Trump aan dat hij bedoelde: ‘Ik zie geen reden om aan te nemen dat Rusland dat (inmenging red.) niét deed.’ Op de rest van zijn uitspraken gaf hij geen toelichting.

‘In de zak van Poetin’

De opmerkingen in Helsinki kwamen de president de afgelopen dagen op een storm van kritiek te staan. De Amerikaanse inlichtingendiensten benadrukten dat het volkomen duidelijk is dat Rusland zich in de presidentsverkiezingen van 2016 heeft gemengd. Voormalig CIA-directeur John Brennan noemde het optreden van de president ‘verraderlijk’ en concludeerde dat Trump ‘volledig in de zak van Poetin zit’.

Ook partijgenoten spaarden Trump niet. De Republikeinse senator Lindsey Graham noemde het ‘een gemiste kans’ dat Trump de Russen niet verantwoordelijk hield voor inmenging in de presidentsverkiezing. ‘Dit antwoord van president Trump zal door Rusland worden gezien als een teken van zwakte en veel meer problemen creëren dan het oplost.’ De Republikeinse senator Jeff Flake sprak over een ‘beschamend’ optreden.

Lees ook het commentaar van Robbert de Witt: Ja, Trumps optreden in Helsinki was gênant

De Republikeinse senator John McCain sloot zich daarbij aan. ‘Het was een van de meeste schandelijke optredens van een Amerikaanse president ooit. De top in Helsinki was een tragische vergissing.’ Volgens McCain kon en wilde Trump niet op tegen Poetin. ‘Na het bombastische en het wispelturige gedrag van Trump in Brussel en Groot-Brittannië, is deze persconferentie een dieptepunt in de historie van het Amerikaanse presidentschap.’

Paul Ryan, de Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, zei ook dat Rusland zich zonder enige twijfel heeft bemoeid met de verkiezing van 2016. ‘De president moet erkennen dat Rusland niet onze bondgenoot is,’ zei hij.

Enkele senatoren aan Republikeinse en Democratische zijde pleitten zelfs voor hardere sancties tegen Rusland, maar die opvatting kreeg geen massale bijval.

Pompeo gaat uitleg geven

De situatie is inmiddels zo hoog opgelopen dat Mike Pompeo, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, volgende week een getuigenis af gaat leggen voor de Senaat. Daarin wordt besproken wat Trump en Poetin in Helsinki precies tegen elkaar hebben gezegd. Een specifieke datum waarop Pompeo gaat getuigen is nog niet bekend.

Eerder had het Congres Trump gevraagd Poetin aan te spreken op de uitkomsten van de onderzoeken van de Amerikaanse veiligheidsdiensten. Dat wilde Trump niet, hij gaf aan dat hij niet inzag waarom Rusland zich met de verkiezingen bemoeid zou hebben. ‘Er was geen samenzwering. Ik kende de president in 2016 nog niet. Er was niemand om mee samen te zweren,’ zei Trump.

Of de ophef gevolgen heeft voor een ontmoeting tussen de Voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker is onduidelijk. Juncker reist volgende week naar Washington voor een gesprek met de Amerikaanse president op 25 juli in het Witte Huis. Beide leiders zullen zich vooral richten op het verbeteren van de handelsrelaties en versterking van het economisch partnerschap.

Meld je hier gratis aan voor de Amerika Update, de wekelijkse nieuwsbrief met de laatste ontwikkelingen over de Verenigde Staten. Elke vrijdag in je mailbox.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.