Geerten Waling

Eindelijk komt er weer een Amerikaanse ambassadeur in Den Haag

Door Geerten Waling - 26 december 2017

Amerika stuurt eindelijk weer een ambassadeur naar Nederland, schrijft Geerten Waling. Bijna twee jaar lang was die post onvervuld, net als tussen 2011 en 2014. Vreemd eigenlijk, we waren toch zo’n belangrijke partner voor de Verenigde Staten? De keuze is nu gevallen op Peter (Pete) Hoekstra, een in Groningen geboren christenconservatief en een overtuigd Republikein. Wat kunnen we verwachten?

Veel Amerikaanse ambassadeurs hebben hun post te danken aan een politieke benoeming. Zij zijn vriendjes van de president of hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan diens partij. Zo haalde de vorige ambassadeur, Timothy M. Broas (2014-2016), veel geld op voor de verkiezing van Obama in 2008. Hij was een gerenommeerde advocaat, maar had geen ervaring in de diplomatie.

Broas arriveerde twee jaar later dan verwacht, omdat hij weliswaar door de ondervragingen van de Senaat (die de benoemingen controleert) heen was gekomen, maar eerst nog een akkefietje moest gladstrijken: hij was gepakt voor rijden onder invloed en had zich ook nog verzet tegen zijn aanhouding.

Obama in Nederland

Niet bijster diplomatiek, maar na een schikking kon Broas in maart 2014 dan eindelijk de reis maken naar Den Haag. Daar viel hij meteen met zijn neus in de boter: Barack Obama bracht die maand een bezoek aan Nederland in het kader van de nucleaire top in Den Haag. U herinnert zich vast nog wel de helikopters op het Museumplein en de trotse Mark Rutte die Obama in het Rijksmuseum het Plakkaat van Verlating (1581) mocht laten zien. Hopelijk heeft hij de president even goed ingepeperd dat Thomas Jefferson zich door dat document liet inspireren toen hij de Declaration of Independence (1776) schreef.

Na minder dan twee jaar gaf Broas al de pijp aan Maarten: de officiële verklaring was dat hij zijn gezin, dat niet was meeverhuisd, miste en dat hij daarom Den Haag vaarwelzei. Een curieuze zaak, ook omdat duidelijk was dat er, minder dan een jaar voor de verkiezingen, geen nieuwe ambassadeur meer zou worden benoemd. Dat liet Obama aan de volgende president over – en dat werd Trump.

Pete Hoekstra

Een nieuwe president heeft honderden ambten te vervullen na zijn aantreden, waarvoor de kandidaten ook nog door de Senaat moeten worden ondervraagd, dus de post Den Haag had niet de hoogste prioriteit. Dat het oog van Trump op Pete Hoekstra is gevallen, is geen toeval. Hij is een ervaren en populaire politicus van de Republikeinse partij – hij werd acht keer achter elkaar verkozen in het Huis van Afgevaardigden voor het tweede kiesdistrict van Michigan.

Lees ook dit artikel over Pete Hoekstra: ‘Media proberen Trump kapot te maken

Dat district kent het hoogste aantal Nederlandse Amerikanen van de VS – en Hoekstra is voor hen een belangrijk boegbeeld. Zij zijn de Nederlandse diaspora. En zoals vaker met diaspora’s hebben deze Nederlanders – net als hun lotgenoten in Orange City, Iowa waar ik vorig jaar een bezoek aan bracht – een cultuur in stand gehouden die in Nederland zelf al minstens een eeuw (nagenoeg) is uitgestorven: diepgelovig, bijbelvast, conservatief en politiek rechts.

Op hoop van zegen

Hoekstra begint met een beetje valse start, na een onhandig interview met Wouter Zwart van de NOS, waarin hij een bericht over zijn opgeblazen uitspraken over de veiligheid in Nederland ‘fake news’ noemde – en vervolgens die ontkenning even later ook nog ontkende. Hij heeft er inmiddels zijn excuses voor aangeboden, hopelijk is daarmee de kous af.

De emigrant keert terug in de Nederlandse moederschoot, maar het is nog maar de vraag of zijn achtergrond hem van dienst kan zijn. Zijn religieuze opvattingen en wereldbeeld liggen mijlenver van het actuele Nederland, zelfs bij de SGP zal hij niet overal aansluiting vinden. Hij moet maar hopen dat zijn godvrezendheid en zijn diplomatieke positie hem behoeden voor onhandige uitspraken.

Toch kan Hoekstra, als hij zich een beetje plooit naar het moderne Nederland, weer wat glans geven aan het verwaarloosde ambt van Amerikaans ambassadeur in Nederland. De allereerste ambassadeur hier was ooit founding father John Adams (1782-1788), dus mijnheer Hoekstra: you have some big shoes to fill.

Wilt u wekelijks het laatste nieuws over Amerika ontvangen? Meld u dan aan voor onze nieuwsbrief van American Dreamers!

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.