Roberta N. Haar

Wat als Trumps kiezers de pijn gaan voelen?

Door Roberta N. Haar - 07 september 2018

Op het platteland van Amerika was en is de steun voor Donald Trump groot. Maar als het inkomen van boeren echt gaat dalen en zijn leugens hem gaan opbreken, kan dat snel veranderen.

Afgelopen najaar schreef ik op deze plek dat Amerikanen die op reality-tv-ster Trump stemden, precies wisten wat ze zouden krijgen. Ze wilden immers dat hij met zijn onorthodoxe stijl de elite in Washington nerveus zou maken. Maar wat nu als zijn non-conformistische aanpak ertoe leidt dat degenen die op hem stemden zelf financieel worden geraakt?

Er is inmiddels veel bewijs dat Trumps beleid zijn kiezers op het platteland economisch pijn doet. Zo verlaagde de Amerikaanse president de rechtstreekse overheidssubsidie voor landbouwprogramma’s in 2018 met 20 procent. Maar wat ze echt raakt, is Trumps handelsconflict met China. Dat komt doordat de helft van alle sojabonen die in de Verenigde Staten worden geteeld naar China gaat en Europese beloften om meer sojabonen te kopen het verlies niet goedmaken.

AmericanDreamersMeld je hier gratis aan voor de Amerika Update, de wekelijkse nieuwsbrief met de laatste ontwikkelingen over de Verenigde Staten. Elke vrijdag in je mailbox.

Boeren worden bijzonder hard geraakt

Invoertarieven en overproductie betekenen dat de prijzen van bijna alle consumptiegoederen dalen, terwijl de productiekosten stijgen als gevolg van andere maatregelen van Trump. Invoertarieven op staal zullen boeren bijvoorbeeld in het bijzonder hard raken, omdat de prijzen van tractoren, oogstmachines en reserve-onderdelen afhankelijk zijn van het wereldwijde aanbod van staal en aluminium.

Het Amerikaanse ministerie van Landbouw voorspelt dat boeren hun netto-inkomen dit jaar zien dalen met 6,7 procent, tot het laagste niveau sinds 2002. Gezien het feit dat de Amerikaanse landbouw een sector is die steeds een handelsoverschot wist te realiseren, is het duidelijk dat boeren een hoge prijs betalen voor Trumps weerzin tegen het Amerikaanse handelstekort.

Geen zin om te praten over politiek

Toen ik afgelopen zomer op vakantie was in mijn thuisstaat Zuid-Dakota, wilde ik weten hoe Trump-aanhangers reageren op het feit dat juist zij op korte termijn de pijnlijke gevolgen zouden voelen van Trumps optreden. Het eerste wat me opviel, was dat mensen, net als de Republikeinse politici in het Huis van Afgevaardigden en de Senaat, politieke discussie meden en liever geen kritiek leveren op de regering-Trump.

In de zomer van 2016 was de animo om een stevig gesprek aan te gaan over de voors en tegens van welke presidentskandidaat dan ook, juist sterk aanwezig in elke ontmoeting. Een jaar later, in de zomer van 2017, ging elke conversatie over het gevoel dat Trumps ‘droogleggen van het moeras’ een positieve uitwerking had op Washington D.C. Maar afgelopen zomer waren er maar weinig Trump-kiezers in Amerika’s heartland die over politiek wilden praten – in tegenstelling tot zijn critici.

‘De waarheid is niet de waarheid’

Tegenstanders van de president wezen er vaak onmiddellijk op dat Trump de neiging heeft zich te omringen met criminelen of in elk geval schimmige types. Het handjevol Trump-fans dat wel over politiek wilde praten, was geneigd zich aan te sluiten bij Trumps juridische adviseur Rudy Giuliani, die onlangs in de zondagochtendshow Meet the Press zei dat ‘de waarheid niet de waarheid is’ als het gaat om bepaalde ‘feiten’ met betrekking tot het onderzoek van speciaal aanklager Robert Mueller.

De tegenwerpingen die ik het meeste hoorde van Trump-aanhangers is dat ‘alle politici liegen’. Of: ‘Ik mag Trump ook niet, maar Hillary Clinton was een minstens even grote leugenaar en zij zou als president nog erger zijn geweest.’

Trumps onorthodoxe aanpak is gerechtvaardigd

Als de elites in Washington worden gezien als de oorzaak van economische malaise en moreel verval, vermengen Trumps vermeende criminele activiteiten zich met het algemene vermoeden dat het hele systeem vastloopt – een systeem dat voortdurend een loopje neemt met de feiten ten koste van de gewone Amerikaan.

Andere Trump-supporters vertelden me dat Trumps onorthodoxe aanpak gerechtvaardigd is, zelfs als dat op korte termijn schade toebrengt aan de landbouwindustrie, omdat de Verenigde Staten China een lesje moeten leren. En hoewel zij Trumps gedrag moreel verwerpelijk mogen vinden, zullen sommige van zijn aanhangers op het platteland hem blijven steunen vanwege zijn standpunten over abortus, immigratie en zijn keuze van nieuwe rechters voor het Hooggerechtshof.

Het overtreden van ethische regels

Wat Trump ook mag zeggen van zijn loyale supporters in het midden van het land, het relativeren van crimineel gedrag heeft zijn grenzen. De Republikeinse Senator John Thune van Zuid-Dakota sloot zich aan bij de Democratische Senatoren die aandringen op een onderzoek naar Wilbur Ross, Trumps oude vriend, mede-miljardair en minister van Handel. Het Office of Government Ethics beschuldigt Ross van het overtreden van zijn eigen ethische regels door besluiten te nemen die een gunstig effect hebben op zijn eigen aandelenportefeuille.

Misschien zal het feit dat Trump zelf een ‘niet-veroordeelde mede-samenzweerder’ (‘unindicted co-conspirator’) kan worden door een wetsovertreding van zijn voormalige advocaat Michael Cohen leiden tot een daling van zijn populariteit. De laatste keer dat de term ‘niet-veroordeelde mede-samenzweerder’ vaak de ronde deed, was in 1974, toen een grand jury deze term gebruikte voor president Richard Nixon vanwege diens rol in het Watergate-schandaal. Als Trump geen president zou zijn geweest (en dus geen immuniteit zou hebben tegen reguliere juridische vervolging), zou hij mogelijk al zijn veroordeeld.

Boeren zullen grote sommen geld verliezen

Als je Trumps betrokkenheid bij een wetsovertreding combineert met het feit dat boeren ongekende sommen geld zullen verliezen dit najaar, zullen kiezers op het platteland zich wellicht realiseren dat een stem vóór Trump een stem tégen hun eigen belangen was. De boeren die ik ken, wonen in kleine gemeenschappen waar men voor elkaar zorgt en men hard werkt. Als zij de verdiensten van hun harde werk bekijken, zullen ze zich misschien afvragen wie precies voor hén werkt en wie er de waarheid spreekt.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.