americandreamers

Christian Bale had Satan als inspiratiebron

Door Diederik van Hoogstraten - 25 februari 2019

Christian Bale speelt Dick Cheney, vicepresident onder George W. Bush, in de film Vice. ‘Iemand zonder een spoor van charisma, iemand die alom wordt gehaat.’

Zitten we, na acht jaar Barack Obama en twee jaar Donald Trump, te wachten op een film over Dick Cheney? Moeten we nog een keer dat venijnige debat over de Irak-oorlog herkauwen, nu door lens van de vicepresident onder president George W. Bush?

AmericanDreamersMeld je hier gratis aan voor de Amerika Update, de wekelijkse nieuwsbrief met de laatste ontwikkelingen over de Verenigde Staten. Elke vrijdag in je mailbox.

Acteur Christian Bale, hoofdrolspeler in de politieke comedy Vice, heeft er niet echt een antwoord op. ‘Cheney heeft het politieke landschap totaal veranderd,’ zegt Bale tijdens een ontmoeting met buitenlandse journalisten in Beverly Hills. ‘Kijk naar het Midden-Oosten, daar zitten we nog steeds met zijn beslissingen opgescheept.’

Meesterbrein die trekpop Bush overhaalde tot oorlog en marteling

Bale is acteur, geen politiek analist, dus misschien moeten we hem vergeven dat hij nul bewijs aanvoert voor die vrij dramatische stellingen. Het probleem is dat hij en regisseur Adam McKay een door en door politiek-geladen verhaal vertellen. In hun visie is de grommende, duivels slimme Cheney een meesterbrein die trekpop Bush overhaalde tot oorlog in Irak en Afghanistan, marteling en ander  wangedrag.

Inside Hollywood Diederik van Hoogstraten (1969) is lid van de Hollywood Foreign Press Association in Hollywood en stemt voor de Golden Globes. Hij bespreekt op deze plek elke week nieuwe films en series.

Dat is in linkse kringen een populaire interpretatie van het presidentschap van George W. Bush (2001-2009). De film kreeg maar liefst acht Oscar-nominaties van de progressieve elite van Hollywood, waaronder die voor beste film en beste acteur. De historische werkelijkheid lag veel genuanceerder. Geen wonder dat de film afgelopen zondag slechts één Oscar won: voor make-up en hairstyling. Net als de Oscar-kiezers hebben Amerikaanse filmliefhebbers de progressieve droom – tien jaar na het aftreden van Bush – links laten liggen. Het productiebudget van 60 miljoen dollar is ternauwernood terugverdiend.

Samenzweringstheorie die langs de waarheid scheert

Bale heeft Cheney niet ontmoet. Hij wilde wel en sprak meermalen met een vriend van Cheney. Maar de juristen van producent MGM waren ertegen: het risico was te groot dat Cheney en zíjn juristen zouden traineren en dwarsliggen.

Los van de indrukwekkend make-up was het een gotspe dat Bale überhaupt was genomineerd – in plaats van topacteurs als Willem Dafoe in At Eternity’s Gate en Ethan Hawke in First Reformed. Geen enkele insider die de afgelopen weken voorspellingen durfde te doen op de lokale radio, tijdens fora en recepties in Hollywood, noemde Bale als beste acteur. Dat hij toch op de lijst stond, had uitsluitend te maken met politiek. De film van McKay is een samenzweringstheorie die op z’n best langs de waarheid scheert. Voor Bush-, Trump- en Cheney-haters een prettige ervaring. Voor filmliefhebbers, politiek-gematigden en zij die belang hechten aan de historische feiten een martelgang.

Half dronken op het podium

Bale liet er ook geen twijfel over bestaan dat zijn rol in Vice een politiek statement was. Toen hij de Golden Globe won voor beste acteur, verscheen hij half dronken op het podium. Hij noemde Cheney ‘satan’. Hij voegde er nog aan toe dat McKay een specifieke reden had om hem in te huren als de voormalige vicepresident: ‘Hij zocht iemand zonder een spoor van charisma, iemand die alom wordt gehaat, en dus kwam hij uit bij Christian Bale.’

Maar Bale heeft tijdens de persontmoeting één compliment voor Cheney: hij is slim. Dit in tegenstelling tot president Trump, oordeelt Bale: ‘Als de huidige regering de machinaties van de overheid zou begrijpen, zou ze nog veel gevaarlijker zijn. Cheney wist precies hoe alles werkt, wie hij moest hebben.’

Een minder zwart-witportret van een machtige man

En nog een laatste kanttekening van de acteur, die wel lijkt te beseffen dat niet iedere bioscoopganger zit te wachten op een zoveelste interpretatie van de polarisatie die tijdens de regering-Bush uit de hand liep. Met zijn vertolking van Cheney wilde hij nuance aanbrengen, zegt Bale: ‘Zeer weinigen hebben ooit zo veel macht gehad. Dat vind ik interessant. We zijn geneigd om personen met macht te zien als een heilige of een schurk die nooit iets goed kan doen.’ Vice wil een minder zwart-witportret van een machtige man schetsen. ‘De vraag is: wat doe je met zo’n enorme hoeveelheid macht? Daar gaat de film over.’

Vice is nu te zien in de bioscoop. Met Christian Bale als Dick Cheney, Amy Adams als zijn vrouw Lynne, Sam Rockwell als George W. Bush, en Steve Carell als Donald Rumsfeld

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.