buitenland

Merkel buigt voor Turkse druk: komiek mag worden vervolgd

Door Thomas Borst - 15 april 2016

De Duitse bondskanselier Angela Merkel heeft vrijdag bekendgemaakt dat de Duitse regering toestemming geeft voor een strafrechtelijk onderzoek naar komiek Jan Böhmermann wegens het beledigen van de Turkse president Recep Tayyip Erdogan. Merkel zwicht voor de Turkse druk en geeft gehoor aan de eis van Erdogan.

Merkel vindt dat het aan de rechter, en niet aan de politiek is om te oordelen of Böhmermann strafbaar is, zei ze in een toelichting op de Duitse televisie. De bondskanselier sprak haar vertrouwen uit in de rechtsstaat en riep Turkije op de vrijheid van meningsuiting te respecteren.

Erdogan had de Duitse regering officieel verzocht om Böhmermann te vervolgen. In zijn tv-programma Neo Magazine Royale las de satiricus een gedicht voor waarin hij de Turkse president onder meer uitmaakt voor ‘geitenneuker’ en een liefhebber van kinderporno.

Afshin Ellian: Merkels laatste troef om woede Erdogan te bezweren

Omroep ZDF verwijderde de beelden van de website, maar dat was niet genoeg voor de woedende Erdogan, die eiste dat Böhmermann vervolgd zou worden. Meer dan honderd mensen – vooral Duitse Turken – steunden de Turkse president en deden aangifte tegen de cabaretier.

Onderduiken

Het gedicht heeft het nodige stof doen opwaaien in Duitsland. Böhmermann zelf zou onder druk komen te staan om excuses aan te bieden. Door alle commotie moest de komiek onderduiken, hij staat volgens de politie in Keulen onder constante bescherming. Böhmermann is niet van plan een verklaring af te leggen waarin hij belooft zijn gedrag te verbeteren.

Omdat het om een politieke kwestie gaat, moest de Duitse regering oordelen over de zaak. De advocaat van Erdogan zei dinsdag tot het uiterste te willen gaan om de komiek te vervolgen. Hij rekent niet op een zware straf voor Böhmermann, wel ‘een die hem op het rechte pad kan terugbrengen om de satire te beoefenen en niet de onbeschofte belediging’.

Knieval

De Duitse regering heeft een week genomen om te beslissen over de zaak. Volgens Merkel is het besluit unaniem genomen. De Duitse oppositie vindt dat het vervolgen van Böhmermann een knieval zou zijn tegenover Erdogan. Nu laat de bondskanselier de Duitse justitie beslissen over het lot van de satiricus.

Merkel zat met de zaak in een lastige spagaat: enerzijds wilde ze de Duitse persvrijheid en vrijheid van meningsuiting verdedigen, anderzijds wilde zij de verhouding met Erdogan niet op het spel zetten, aangezien de Turkse president een cruciale rol speelt in het migratievraagstuk van de EU.

De bondskanselier benadrukte vrijdag dat de persvrijheid en de vrijheid van meningsuiting tot de belangrijkste waarden van haar land behoren. Maar ze wees ook op de Duitse wet, die een buitenlands staatshoofd het recht geeft om vervolging aan te vragen als hij zich beledigd voelt.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.