buitenland

Teruglezen liveblog: Turkse militairen doen staatsgreep

Door Tom Reijner - 15 juli 2016

Militairen hebben in het Turkse Istanbul de twee bruggen over de Bosporus vrijdagavond afgesloten.Er is sprake van een staatsgreep in Turkije

Wat we weten

  • Aan het begin van de avond begon een deel van het Turkse leger een aantal strategische plekken te bezetten
  • Volgens de Turkse premier Binali Yildirim was er sprake van een staatsgreep
  • Chaos neemt toe: er zijn zeker 17 doden gevallen onder politieagenten
  • President Erdogan kwam met een videoboodschap, waarin hij opriep tot verzet. Mensen geven daaraan gehoor.

 

01:14 Bij gevechten bij het hoofdkwartier van speciale eenheden in Ankara zouden zeventien politiemensen om het leven zijn gekomen. Dat meldde het staatspersbureau Anadolu. Het is de eerste melding van doden sinds het begin van de staatsgreep vrijdagavond.

01:04 De leiding van het Turkse leger heeft alle militairen opdracht gegeven terug te keren naar de kazernes, zegt althans de Turkse premier Binali Yildirim. Of de militairen aan de opdracht gehoor geven is vooralsnog onduidelijk. Yildirim noemde de plegers van de staatsgreep ‘verraders’. Hij riep het volk, net als eerder president Recep Tayyip Erdogan deed, op om de straat op te gaan en te demonstreren tegen de coup. ‘Turkije is geen derdewereldland,’ aldus de premier.

0:53 Italiaanse media melden dat president Erdogan op weg zou zijn naar Rome, waar zijn zoon al zal zijn. Bevestigd zijn deze berichten niet.

0:38 Bij de afgesloten bruggen over de Bosporus in het Turkse Istanbul zouden drie gewonden zijn gevallen doordat militairen het vuur openden op demonstranten, meldt CNN Turk. Op tv is te zien hoe er wordt geschoten.

Militairen sloten de twee bruggen tussen het Europese en Aziatische deel van Istanbul vrijdagavond af. Dat was een van de eerste aanwijzingen dat er een staatsgreep op handen was.

0:21 De situatie in Turkije wordt grimmiger. Het Taksim-plein in Istanbul, in het verleden al het toneel van rellen en demonstraties tegen Erdogan, zou zijn bezet door het leger. Ooggetuigen meldden verder dat tanks het vuur hebben geopend bi het gebouw van het parlement in de hoofdstad Ankara.Wat het doel van de schoten was, is niet duidelijk. Eerder waren er berichten over een helikopter boven Ankara die het vuur opende en over een grote explosie. Uit Istanbul komen berichten over geweervuur bij het vliegveld Ataturk.

0:19 Na een oproep van president Recep Tayyip Erdogan lijkt het volk massaal de straat op te gaan om tegen de staatsgreep te protesteren.

0:16 Achter de couppoging in Turkije zitten militairen die aanhangers zijn van de beweging van de naar de Verenigde Staten uitgeweken moslimgeestelijke Fethullah Gülen. Dat is de beschuldiging van president Recep Tayyip Erdogan.Erdogan en Gülen waren vroeger bondgenoten maar verkeren al jaren met elkaar op vijandige voet. Turkije heeft de beweging van Gülen officieel als terreurorganisatie aangemerkt. Erdogan beweert al langer dat Gülen zijn regering omver wil werpen. Lees hier meer over dit conflict >

0:08 Ook moskeeën zouden gelovigen oproepen om de straat op te gaan, via hun omroepinstallaties

0:00 Volgens persbureau AFP is zojuist een luide explosie gehoord in de Turkse hoofdstad Ankara, tevens het regeringscentrum.

23:52 De poging tot een staatsgreep in Turkije lijkt goed voorbereid en is niet het werk van ‘een paar kolonels’ – iets dat wel wordt beweerd door Erdogan. Dat heeft een bron bij de Europese Unie verklaard die Turkije als kandidaat-lidstaat in de gaten houdt. ‘Het ziet er uit als een relatief goed georkestreerde coup door een substantieel deel van het leger, niet van een paar kolonels,’ aldus de bron. ‘Gezien de schaal van de operatie is het moeilijk voor te stellen dat ze vlak voor de overwinning zullen stoppen.’

23:32 President Erdogan heeft volgens de Turkse tv inmiddels gereageerd via FaceTime. ‘Ik heb de controle en zij die hier voor verantwoordelijk zijn, worden gestraft,’ zegt de president, van wie niemand weet waar hij is. Hij roept zijn aanhangers op ‘om de straat op te gaan’.

De Turkse regering en de president hebben de macht nog steeds in handen. Dat heeft een bron rond de regering vrijdag verklaard.

23:27 De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry hoopt op stabiliteit en vrede in Turkije, maar heeft verder niets toe te voegen aan de gebeurtenissen. Het Amerikaanse leger is onder meer vanwege de strijd tegen IS uitgebreid aanwezig in Turkije, lid van de NAVO.

23:19 Het Turkse leger heeft via de staatsomroep TRT een verklaring laten voorlezen. Daarin werd onder meer gezegd dat het leger de controle heeft overgenomen van luchthavens en enkele strategische plaatsen in Istanbul. De omroeper van de TRT meldde dat de verklaring werd voorgelezen na orders van het leger. Het leger kondigde in de verklaring verder aan dat de staat van beleg is afgekondigd en dat er zo snel mogelijk een nieuwe grondwet komt.

23:12 Het leger, dat dus naar eigen zeggen de macht heeft overgenomen in Turkije, zou een avondklok hebben ingesteld. Mensen mogen zich niet meer op straat begeven.

23:07 CNN Turk laat weten dat Turkse militairen dat het hoofdkwartier van de AK-partij van president Erdogan in Istanbul wordt bestormd. Het hoofdkantoor zou in handen zijn van de coupplegers.

23:03 De stafchef van het Turkse leger is onder de militairen die zijn gegijzeld in de Turkse hoofdstad Ankara, meldt het staatspersbureau Anadolu.

22:54 President Recep Tayyip Erdogan is momenteel niet aanwezig in Turkije. Hij is momenteel op een top van Aziatische en Europese leiders in Mongolië, waar veel andere leiders ook aanwezig zijn, onder wie premier Rutte. Volgens CNN Turk is Erdogan juin veiligheid gebracht. Bronnen op Twitter melden dat hij nu in Marmaris is, een Turkse kustplaats.

22:51 Volgens lokale media waren schoten gehoord bij het hoofdkwartier van de politie in Istanbul. In Ankara zouden militairen bij het hoofdkwartier van het leger zijn gegijzeld.

22:46 Er zijn tanks gesignaleerd bij het vliegveld van Istanbul, na de staatsgreep van het leger. Turkse media melden dat de luchthaven volledig is geblokkeerd.

22:36 In een verklaring vrijdagavond zegt het leger onder meer dat de mensenrechten zullen worden gerespecteerd en dat alle banden met het buitenland zullen worden gehandhaafd. Verder zal de wet worden gehandhaafd en de eerste prioriteit blijven.

22:34 Bronnen in Turkije melden dat sociale media zijn geblokkeerd, en dat het internet is afgesloten.

22:29 Het leger verklaart intussen de macht in het land te hebben overgenomen, meldt persbureau Reuters. De Turkse president Recep Tayyip Erdogan is op dit moment niet in zijn land.

22:27 Volgens bronnen in Turkije zijn op dit moment alle vliegvelden gesloten. Er is veel militaire activiteit in de steden, en er zou dus zijn geschoten in de hoofdstad Ankara.

22:25 Yildirim riep de bevolking op rustig te blijven. Hij zei dat de veiligheidsdiensten alles deden wat nodig is om de rust te herstellen. Zij die deze coup hebben ondernomen, zullen de hoogst mogelijke prijs betalen, dreigde hij. De Turkse president Recep Tayyip Erdogan Erdogan is voor zover bekend op een top van Aziatische en Europese leiders in Mongolië, waar ook premier Mark Rutte (VVD) aanwezig is.

Later meer

 

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.