buitenland

De wildste speculaties doen de ronde na moord op ambassadeur

Door Tom Reijner - 22 december 2016

Maandagavond vermoordde de Turkse politieagent Mevlüt Mert Altintas (22) op heel brute wijze de Russische ambassadeur Andrei Karlov. Negen kogels maakten een einde aan het leven van de 62-jarige diplomaat met een lange staat van dienst. Wat rest zijn de vele vraagtekens. Raadsels te over.

Daags na de moord komen er meer details naar voren over de aanloop naar het geweld, dat door een live uitzending op tv de Turkse huiskamers binnenkwam.

Aanhanger van Gulen?

Het motief lijkt intussen wel duidelijk: vergelding voor de Russische interventie boven en in de Syrische stad Aleppo. Het was Altintas zelf die deze leuzen luid en duidelijk de kunsthal inslingerde, nadat hij had geschoten. De Turkse regering vermoedt nog een heel ander motief. Altintas zou een aanhanger zijn van Erdogans aartsvijand Fethullah Gulen, die met zijn moordaanslag een wig zou willen drijven tussen Rusland en Turkije – net nu de relaties weer wat zijn genormaliseerd.

Volgens de Turkse autoriteiten zou Altintas naar een Gülen-school zijn gegaan – blijkbaar (al meer dan) genoeg reden om dat als motief te zien. Rusland vindt de conclusie dat het hier gaat om een Gulen-aanhanger voorbarig. Een door Moskou gestuurd team doet ter plekke onderzoek.

Onderdeel van een complot?

Handelde Altintas alleen, of maakte hij onderdeel uit van een samenzwering? Een impulsieve daad was het allerminst, getuige het feit dat de latere moordenaar een hotel had geboekt niet ver van het centrum voor moderne kunst. Daar kon hij zich in alle rust voorbereiden op zijn daad.

Voornamelijk Russische media meldden dat Altintas zou zijn aangestuurd door Jabhat Fatah al-Sham, het vroegere Al-Nusra-front.  Dat is een radicaalislamitische groep die vecht tegen het Syrische regime, en door de val van Aleppo terrein heeft moeten prijsgeven. Dat verklaart ook de ‘wraak voor Aleppo’-leus van de moordenaar van Karlov. Maar de verklaring van Al-Nusra zou nep zijn, melden bronnen op Twitter.

Hoe kwam de moordende agent binnen?

Er zijn verder heel veel vraagtekens te plaatsen hoe het toch kon dat deze Altintas zomaar achter de ambassadeur terecht kon komen. Turkije is immers verantwoordelijk voor de beveiliging van diplomaten, en heeft hierin dus flink gefaald.

En hoewel de verhouding tussen Rusland en Turkije er niet echt door lijkt geschaad, vindt Rusland wel dat het Turkse ‘prestige’ een knauw heeft gekregen. Want toen Altintas werd opgedragen door de beveiligingspoortjes te lopen, zwaaide Altintas met zijn politiepas, en wist zo – met geweer en tientallen kogels op zak – een security check te omzeilen.

En…was hij bodyguard van Erdogan?

En hoe verweven was de moordende politieagent met de Turkse staat? Hurriyet schreef gisteren dat Altintas een paar keer heel dicht in de buurt is gekomen van president Erdogan. Hij was al tweeënhalf jaar lid van de oproerpolitie, en werd in die hoedanigheid ingezet binnen een team dat de Turkse president moest beschermen bij zijn publieke optredens.

Degene die dit ‘nieuws’ via Hurriyet de wereld in bracht – en daarna ook door andere media werd gemeld – is Abdulkadir Selvi. De vraag is wel hoe geloofwaardig dit bericht is. Selvi staat namelijk bekend als Erdogan-loyalist. Dit had ook de Turkse president kunnen overkomen, schreef Selvi – ‘God verhoede dat dit zou zijn gebeurd.’

Het lichaam van de geliquideerde Russische ambassadeur is terug in zijn vaderland. Met een sobere ceremonie is hem vandaag de hoogste eer bewezen – in aanwezigheid van de Russische president Vladimir Poetin.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.