buitenland

Kosovo vreest ‘Krim-scenario’ nu spanning met Servië oploopt

Door Tom Reijner - 16 januari 2017

De ruzie over een beschilderde trein is nog altijd niet gesust. Kosovo beschuldigt Servië ervan om een deel van het noorden van Kosovo te annexeren, zoals de Russen dat deden met het Oekraïense schiereiland de Krim in 2014.

‘Het is de bedoeling van Servië om deze door Rusland gedoneerde trein te gebruiken om het noordelijk deel van Kosovo af te snijden, en het vervolgens te annexeren,’ zegt de Kosovaarse president Hashim Thaci in een interview, meldt persbureau Reuters. ‘Dit is het Krim-model.’

Annexatie van de Krim

Hij verwijst naar de aansluiting van de Krim bij Rusland, waartegen de in merendeel etnisch-Russische bevolking, in een referendum in maart 2014 ‘ja’ zei. Daarvoor was er al een invasie van groene mannetjes zonder insigne die het eiland bezetten. Volgens waarnemers ging het om Russen, maar dat werd ontkend door het Kremlin.

Het schiereiland – thuisbasis van de Russische Zwarte Zee-vloot – werd in 1954 door Sovjet-leider Nikita Chroesjtsjov overgedragen aan Oekraïne. Nu is die fout in de ogen van het Kremlin weer hersteld. Oekraïne en westerse leiders erkennen de annexatie niet, maar het protest daartegen is allengs verstomd.

Servië beschouwt Kosovo als provincie

Kosovo is nu dus bang hen hetzelfde scenario zal overkomen. Servië – bondgenoot van Rusland – erkent Kosovo niet als onafhankelijke staat, maar ziet het gebied nog altijd als provincie. Belgrado beschouwt Kosovo als een onderdeel van Servië en als bakermat van de Servische natie en Servisch orthodoxe kerk. In het noorden van Kosovo, rond de stad Mitrovica, wonen veel etnische Serviërs.

Nadat Servië in 1999 met NAVO-bommen werd gestraft vanwege de etnische zuivering jegens etnische Albanezen, verloor het de controle over Kosovo. Het ministaatje werd in 2008 officieel onafhankelijk, een status die door een groot aantal landen (108 van de 193 leden van de Verenigde Naties) inclusief Nederland wordt erkend.

NAVO-troepen bewaken de broze vrede

Op de broze vrede wordt toegezien door troepen van de NAVO. Maar de laatste tijd is de spanning weer aan het oplopen. Zondag dreigde de Servische president met het sturen van troepen. ‘Wij zullen het leger sturen om te voorkomen dat Serviërs worden vermoord. Ik ga dan ook en niet voor het eerst,’ zei Nikolic.

Servië stuurde zondag een trein, versierd met de Servische vlag en met de tekst ‘Kosovo is Servië’ in twintig talen naar Mitrovica. Daar wonen nog altijd veel etnische Serviërs, die vasthouden aan de claim dat Kosovo onlosmakelijk deel uitmaakt van Servië. De Kosovaren zien de actie van president Tomislav Nikolic en zijn regering als een onacceptabele provocatie. De politie hield de trein dan ook tegen.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.