buitenland

Een EU met verschillende snelheden? Het kan er echt van komen

Door Bauke Schram - 07 maart 2017

Een plan om lidstaten van de Europese Unie (EU) ‘op hun eigen tempo’ te laten integreren, krijgt steun van de ‘Grote Vier’. Duitsland, Italië, Frankrijk en Spanje spraken hun steun uit voor een Europese kopgroep en een EU van ‘verschillende snelheden’.

Na het besluit van de Britten om uit de EU te stappen, in tijden bovendien van groeiende euroscepsis, is een hervormde EU meer dan nodig. De oplossing, volgens de vier prominente lidstaten? Een verenigd Europa met een of meer kopgroepen die samenwerken op verschillende terreinen.

Landen die gelijkgestemd zijn over bijvoorbeeld defensie-uitgaven, belastingen of justitie, kunnen samen een groep vormen en elkaar zo beter steunen.

Officiële status

In de praktijk bestaan er al ‘groepjes’ van EU-staten. De Visegrád-groep van de Centraal-Europese landen Polen, Hongarije, Slowakije en Tsjechië geldt vaak als tegenhanger van de groep die nu de Grote Vier heet. Daarnaast komen de zuidelijke staten regelmatig bij elkaar, een groep die Club Med wordt genoemd  naar het luxe Franse vakantiebedrijf.

Hoe het voorstel er precies uitziet, is nog onbekend. De Belgische premier Charles Michel opperde recentelijk een soortgelijk idee waarbij een groep EU-staten waarmee het economisch goed gaat, nauwer zal samenwerken.

Zo’n  ‘kopgroep’ is nooit officieel erkend. Nu Brussel kijkt naar mogelijke hervormingen voor de Europese Unie, gaat dat waarschijnlijk veranderen. De belangrijkste motor achter de ingrijpende maatregelen lijkt het toenemende gevoel van euroscepsis en de opkomst van nationalistische partijen.

Brussel weet zelf: EU moet hervormen

Ook premier Mark Rutte zegt in een interview met elsevier.nl dat er binnen de EU wordt nagedacht over de toekomst. Jean-Claude Juncker, de voorzitter van de Europese Commissie, kwam in februari met vijf mogelijke scenario’s voor de EU en volgens de premier werkt de Commissie aan een ‘realistischer, minder eurofiele’ EU.

Nederland in de EU-kopgroep? Hoeft niet zo nodig van het kabinet

Hoewel de lidstaten het erover eens zijn dat de EU moet hervormen, deelt niet iedereen het enthousiasme van Duitsland, Frankrijk, Spanje en Italië over het nieuwe plan. De Visegrád-landen vrezen tweederangslidstaten te worden .

Voor het 60-jarig jubileum van het Verdrag van Rome reizen eind maart afgevaardigden van de lidstaten naar de Italiaanse hoofdstad. Tijdens deze EU-top wordt het voorstel besproken, en de ‘Grote Vier’ prominente landen kunnen rekenen op fors verzet uit Centraal-Europa.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.