buitenland

Oekraïne aan de rand van demografische implosie

Door Stagiair - 03 maart 2017

De Oekraïense bevolking krimpt fors. In 2050 heeft het land 22 procent minder inwoners als de actuele trends zich voortzetten.

Oekraïne heeft op dit moment bijna 43 miljoen inwoners. Cijfers van Daily Signal – de journalistieke afdeling van de Amerikaanse denktank The Heritage Foundation – tonen aan dat de bevolking in 2016 met ongeveer 170.000 personen is gekrompen. Hiervoor zijn verschillende redenen. Voor elke geboorte zijn er 1,5 sterfgevallen. Daarnaast krijgt een Oekraïense vrouw gemiddeld 1,54 kinderen. Voor een stabiele bevolking is een geboortecijfer van 2,1 nodig.

Ongezonde levensstijl

De volksgezondheid speelt een belangrijke rol in de krimp. Volgens het Britse dagblad The Telegraph staat Oekraïne op plaats 18 van de wereldranglijst sigarettenconsumptie. In het gebruik van alcohol staat het land op plaats 6. Een matige gezondheidszorg, slechte eetgewoonten en te weinig sporten verslechteren de volksgezondheid. Hart-, long- en vaatziekten komen bovengemiddeld veel voor. Ook door de kernramp van Tsjernobyl (1986) – en de vervuiling die daarmee gepaard ging – worden omwonenden nog steeds ziek.

In Oost-Oekraïne vechten overheidstroepen al meer dan drie jaar een strijd uit met pro-Russische rebellen. Sinds het begin van het conflict in 2014 zijn er bijna 10.000 soldaten en burgers om het leven gekomen. Door het aanhoudende geweld en gebrek aan economische perspectieven besluiten veel jongeren te emigreren.

Ook verlies van territorium draagt bij aan de bevolkingskrimp. In 2014 annexeerde Rusland het schiereiland de Krim, waardoor Oekraïne ruim twee miljoen burgers verloor. De inwoners van de steden Donetsk en Lugansk – die in handen zijn van Russische rebellen – worden niet langer meegenomen in de volkstellingen.

Babyboom

In 1991 – toen Oekraïne na de val van de Sovjet-Unie onafhankelijk werd – telde het land nog bijna 52 miljoen inwoners. In de daaropvolgende 25 jaar is de bevolking met 9 miljoen gekrompen.

Toch zijn er ook uitzonderingen. Avdiivka, een stad in Oost-Oekraïne nabij het front, ervaart een babyboom. Volgens Svitlana Khomchenko, een gynaecoloog werkzaam in Avdiivka, bestaat er een verband tussen oorlog, seksualiteit en de toename van het geboortecijfer.

Khomchenko stelt dat stress het hormonale systeem van vrouwen beïnvloed. Zelfs vrouwen die de veertig zijn gepasseerd, raken gemakkelijk zwanger. Hierdoor is het aantal geboorten ruim twee keer zo hoog als in vredestijd.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.