Turkije

Erdogan aast op ruil tussen Gülen en dominee

Door Tom Reijner - 28 september 2017

De president van Turkije Recep Tayyip Erdogan zet zijn zinnen nog altijd op de islamitische prediker Fethullah Gülen. De aartsvijand van de Turkse regering woont in Amerika, maar Donald Trump weigert hem uit te leveren. Erdogan denkt daar iets op te hebben gevonden.

Hij stelt de Verenigde Staten indirect voor de Amerikaanse predikant Andrew Brunson te ruilen tegen Fethullah Gülen. Gülen, een islamitische prediker woont al jaren in de Verenigde Staten, in een zelfverkozen ballingschap. Erdogan en de zijnen houden hem verantwoordelijk voor de mislukte staatsgreep in juli vorig jaar.

Turkije wil een deal sluiten met Trump

Turkije arresteerde duizenden mensen op verdenking van betrokkenheid. Ook werden veel ambtenaren ontslagen uit overheidsdienst, zoals bijvoorbeeld op scholen. Onder de arrestanten is Brunson, de voorganger van een kleine christelijk kerkgemeenschap in Izmir aan de Turkse westkust. Hij zit sinds oktober vorig jaar vast omdat hij tot het netwerk van Gülen zou behoren. Volgens Erdogans regime is hij ‘een gevaar voor de nationale veiligheid’, schrijft de Turkse krant Hurriyet.

Amerika is van mening dat de dominee ten onrechte is gearresteerd en eist zijn vrijlating. In een toespraak voor politiefunctionarissen opperde Erdogan zijn deal: ‘Geef ons deze geestelijke terug, zeggen ze. Jullie hebben ook een geestelijke. Geef die dan aan ons. Dan kan gemakkelijk en snel, hij woont in Pennsylvania en hoeft niet terecht te staan. De geestelijke die bij ons zit moet dat wel (terechtstaan, red.) Daarna leveren we hem uit.’

Gülen is niet van plan op de vlucht te slaan voor Erdogan

Gülen is niet van plan op de vlucht te slaan als de Verenigde Staten besluiten om hem uit te leveren aan Erdogan, zei hij in juli.  Mocht het zover komen, dan zal hij vrijwillig meewerken.  De Turkse autoriteiten willen Gülen graag voor de rechter brengen en hem naar alle waarschijnlijkheid de doodstraf opleggen. Maar de islamitische prediker, die ooit een innige vriend was van Erdogan, ontkent elke betrokkenheid bij de gebeurtenissen een jaar geleden.

‘Ik heb nooit steun gegeven aan een coup. Elke verandering moet het gevolg zijn van een verkiezing. Het is belangrijk dat de democratie geen schade wordt toegebracht.’ De islamitische geestelijke zegt dat Amerika en de Europese Unie zich krachtiger moeten uitspreken, en moeten zeggen dat wat er in Turkije gebeurt, niet kan. ‘Misschien dan zal hij van gedachten veranderen,’ zegt Gülen, refererend aan de Turkse president.

Mocht het ooit tot een executie komen, dan heeft Gülen een laatste wens. ‘Ik zou zeggen, over degene die al dit lijden en de onderdrukking van duizenden heeft veroorzaakt, dat ik hem in zijn gezicht zou willen spugen.’ Als de interviewer vraagt of hij daarmee Erdogan bedoelt, antwoordt hij bevestigend: ‘Het kan niemand anders zijn. Hij is de onderdrukker.’

Erdogans knokploegen in Nederland: wie zijn zij precies?

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.