Zenuwgas

May kwaad op Rusland na aanslag op dubbelagent. EU ook. En nu?

Door Berend Sommer - 13 maart 2018

Na de moordaanslag op de voormalige Russische dubbelspion Sergej Skripal en zijn dochter Yulia Skripal, is een internationale crisis nabij. De Britse premier Theresa May zei maandag in het Lagerhuis dat hoogstwaarschijnlijk Rusland achter de aanval zat. Nu scharen de Europese Unie en de NAVO zich achter de Britten. Hoe slaan de Britten terug?

Skripal en zijn dochter werden vorige week zondag, op 4 maart, bewusteloos naar het ziekenhuis gebracht. Ze waren een pizza aan het eten in Salisbury, en werden blootgesteld aan zenuwgas. Hoewel ze de aanval overleefden, verkeren ze beiden nog in levensgevaar. Dat meldt persbureau Reuters.

Rusland ontkent betrokkenheid en verwerpt ultimatum

May liet maandag in het parlement weten dat ze van plan is terug te slaan, als de Russen niet voor dinsdagnacht met een bevredigende uitleg komen. De Europese Commissie schaarde zich bij monde van vicevoorzitter Frans Timmermans achter deze verklaring.

Ook de Amerikaanse president Donald Trump zei de aanval te veroordelen als het bewijs daarvoor wordt geleverd. Volgens de Britse minister van Buitenlandse Zaken, Boris Johnson, was dit de eerste aanval van zenuwgas op het Europees continent sinds de Tweede Wereldoorlog.

Rusland is geenszins van plan om tegemoet te komen aan de eis van het Verenigd Koninkrijk, en legt het ultimatum naast zich neer. ‘Rusland is hier niet schuldig aan,’ zegt de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov. Lavrov beschuldigt de Britten ervan de onderzoeksresultaten niet te willen delen met Rusland. In navolging van het Verenigd Koninkrijk, heeft Rusland op zijn beurt  de Britse ambassadeur ontboden. ‘We zijn bereid mee te werken om chemische wapens in de ban te doen, als het Verenigd Koninkrijk zich aan de afspraken houdt.’

‘Ultimatum vooral bedoeld voor politieke steun sancties’

Tim Sweijs, directeur onderzoek bij The Hague Center of Strategic Studies (HCSS), promoveerde op het gebruik van ultimata in de internationale betrekkingen: ‘De eis van May voor een uitleg van de Russen lijkt sterk op een ultimatum: er is een duidelijke deadline, en er worden ook eisen gesteld aan de Russen. Alleen ontbreekt er de militaire dreigingscomponent. Waarschijnlijk is dit ultimatum vooral bedoeld om in binnenland en in het buitenland steun te krijgen voor sancties.’

Over de aard van die sancties valt alleen nog te speculeren. ‘Je zou kunnen denken aan economische en financiële sancties, terwijl ook personen rondom Poetin direct kunnen worden getroffen. Hoewel je je kunt afvragen hoeveel oligarchen er overblijven die niet al sancties aan hun broek hebben,’ aldus Sweijs.

Maak het leger weer Poetin-proof en andere adviezen, van Eric Vrijsen

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.