Syrië

Europese eensgezindheid over militaire actie Douma is ver te zoeken

Door Elif Isitman - 12 april 2018

Europa is verdeeld over een eventueel militair ingrijpen in Syrië. De Franse president Emmanuel Macron lijkt happig om mee te doen met een eventuele Amerikaanse aanval, en beweert ‘bewijs’ te hebben voor de gifgasaanval afgelopen weekeinde in de Syrische plaats Douma.

Dat zei Macron donderdag tijdens een tv-interview in een peuterspeelzaal. Volgens Macron beraadt hij zich samen met de Amerikaanse president Donald Trump op eventuele actie. ‘We hebben het bewijs dat er een chemisch middel, in elk geval chloor, is gebruikt, en dat het is ingezet door het regime van Bashar al-Assad,’ (de Syrische president, red.) zei Macron.

Hij benadrukte dat Frankrijk niet in oorlog is met Syrië, maar met terreurbeweging Islamitische Staat (IS) – die diverse terreuraanslagen in Frankrijk in 2015 op haar geweten heeft. ‘Maar we staan niet toe dat regimes die denken dat ze alles kunnen maken, het internationaal recht schenden,’ aldus Macron, verwijzend naar de vermeende gifgasaanval. De Franse president zou samenwerken met Trump en ‘binnen afzienbare tijd’ met een gezamenlijk strijdplan komen.

Merkel doet niet mee met militaire actie

De Duitse bondskanselier Angela Merkel brandt haar vingers er liever niet aan. Donderdagochtend verklaarde ze dat Duitsland niet in is voor deelname aan een westerse aanval op Syrië.

‘Duitsland doet niet mee aan militaire acties, maar we zien en steunen alles wat nu wordt gedaan om het signaal te geven dat het gebruik van chemische wapens onacceptabel is,’ zei ze donderdagochtend tijdens een gezamenlijke persconferentie met de Deense premier Løkke Rasmussen in Berlijn.

Volgens Merkel moet het ‘gehele spectrum van maatregelen’ tegen Syrië worden onderzocht, en betekent dat in het geval van Duitsland dat ‘het werk van de Veiligheidsraad en de chemische waakhond OPCW’ wordt gesteund. De Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) onderzoekt of er gifgas is gebruikt in Douma.

Ook het Nederlandse kabinet werd in eerste instantie niet warm voor de mogelijkheid op militaire actie in Syrië. Minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok (VVD) zei woensdag dat er moet worden ingezet op een wapenstilstand en dat hulpverleners toegang moeten krijgen tot Douma om de getroffen burgerbevolking te helpen. De meeste partijen in de Tweede Kamer zeiden bovendien te willen wachten tot de resultaten van het OPCW-onderzoek naar de gifgasaanval binnen zijn, alvorens beslissingen te nemen over eventuele militaire actie.

Maar premier Mark Rutte (VVD) liet donderdagmiddag weten ‘begrip’ te hebben voor een eventuele Amerikaanse vergeldingsaanval. Rutte zei het heel waarschijnlijk te achten dat het Syrische regime achter de aanval zit. Hij zei te betreuren dat de Russen een internationaal onderzoek naar de gifgasaanval dwarsbomen. Minister Ank Bijleveld (CDA) van Defensie had woensdag al laten weten dat het kabinet begrip heeft voor een eventuele vergeldingsaanval op Syrië, als die proportioneel is. Volgens haar hebben de Amerikanen niet om militaire steun gevraagd. Nederland zit met de Verenigde Staten in de internationale coalitie tegen IS en voert met F-16’s bombardementen uit in het oosten van Syrië.

Trump tempert eerdere woorden

Intussen lijkt Trump terug te krabbelen. Eerder op donderdag benadrukte hij nooit iets te hebben gezegd over wanneer een Amerikaanse aanval op Syrië wordt uitgevoerd. ‘Het kan zeer binnenkort gebeuren of helemaal niet snel,’ aldus Trump op zijn gebruikelijke kanaal Twitter.

Een dag eerder twitterde hij dat Rusland klaar moet staan voor de lancering van ‘mooie, nieuwe en slimme raketten’. Trump noemde Assad een ‘beest dat zijn volk met gas ombrengt’ en ‘daar ook nog van geniet’. ‘De Russen zeggen alle raketten te zullen neerhalen die worden afgevuurd op Syrië. Bereid je voor, Rusland, want ze zullen komen,’ twitterde de president woensdag.

Het jarenlang omsingelde rebellenbolwerk viel donderdagochtend in handen van Assad, mede omdat de voornaamste militie Jaysh al-Islam (leger van de islam, red.) afgelopen weekeinde instemde met hun door Rusland geregelde aftocht naar het noorden van Syrië.

Russische media wezen er dinsdag op dat anti-Assad-groepen vaker berichten over chemische aanvallen hebben verspreid tijdens de Syrische burgeroorlog, in een poging westerse militaire acties tegen Assad uit te lokken.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.