Midden-Oosten

Syrië na de westerse vergeldingsactie: hoe verder?

Door Fleur Verbeek - 15 april 2018

Durft de Amerikaanse president Donald Trump de Syrische gifgasaanvallen te vergelden of vermijdt hij de confrontatie met Rusland? Analisten buitelden deze week over elkaar heen om de oplopende spanning te duiden. Vrijdagnacht kwam er antwoord.

Frankrijk en Groot-Brittannië en Amerika vuurden meer dan honderd raketten af op Syrische militaire doeleinden. Het gaat om een eenmalige aanval, benadrukten de landen en niet om het initiëren van een burgeroorlog.

Voorafgaand aan de aanval hamerde met name Trump op vergelding. Hij kondigde de raketten zelfs aan op Twitter. Maar heeft de aanval daadwerkelijk iets veranderd aan het conflict in Syrië? Elsevier Weekblad zet de belangrijkste ontwikkelingen in de nasleep op een rij.

Meer over de Syrische leider Assad:

Assad-getrouwen denken alvast aan de eindzege

Assad trekt zich niets aan

De Syrische leider Bashar al-Assad lijkt zich in elk geval weinig aan te trekken van de aanvallen op de steden Damascus en Homs. Hij blijft op dezelfde koers, melden Russische parlementariërs die op bezoek zijn in de Syrische hoofdstad en de leider dit weekeinde hebben gesproken. Assad zou hierbij in een goede stemming zijn geweest. Hij prees de Russische luchtafweer, waarmee zijn leger de meeste raketten zou hebben neergehaald.

Bij een mogelijke gifgasaanval op 7 april in het Syrische Douma zouden Syrische regeringstroepen het bolwerk Jaish al-Islam (vertaling: Leger van de Islam red.) met gif hebben bestookt, terwijl er een juist een regeling werd gesloten over de aftocht van de strijdgroep en over de vrijlating van duizenden gevangen van Jaish al-Islam. Bij de aanval zouden tientallen doden zijn gevallen.

Het leidde tot grote internationale woede en de VN-veiligheidsraad kwam in spoedzitting bijeen. Inmiddels zijn onderzoekers van de Organisatie voor het Verbod van Chemische Wapens (OPCW) in Syrië voor onderzoek naar de beweerde gifgasaanval.

Lees ook: Waarom Turkije goede zaken doet in Syrië

Nieuwe resolutie voor VN

Achter de schermen bij westerse mogendheden wordt intussen wel hard gewerkt om een doorbraak te forceren in het conflict. De initiatiefnemers van de vergeldingsactie willen volgens Franse en Britse media een nieuwe resolutie voorleggen aan de Veiligheidsraad van de VN, die maandag opnieuw bijeen komt. Naast een onafhankelijk onderzoek door het OPCW naar de gifaanvallen in Douma vragen de landen of bekeken wordt of Syrië zijn chemische wapenprogramma heeft opgegeven, nadat dit in 2013 was overeengekomen met Moskou en Washington. De resolutie wil daarnaast onbeperkt toegang tot plaatsen voor hulpverleners, een staakt-het-vuren en serieus vredesoverleg.

Het door de VN geleide vredesoverleg in Genève zit muurvast, vooral omdat de tegenstanders van Assad eisen dat hij eerst opstapt.

May onder vuur om aanvallen

De Britse premier Theresa May ligt in haar land onder vuur in de nasleep van de raketaanval. Een zondag gepubliceerde peiling die in opdracht van de krant The Independent is gehouden, toont dat 36 procent van de ondervraagden de aanvallen niet heeft gesteund, 26 procent stelde zich neutraal in kwestie op, 28 procent was voorstander en de rest wist niet wat te antwoorden.

Oppositieleider Jeremy Corbyn herhaalde zondag in Britse media dat het parlement voor dergelijke aanvallen moet worden geraadpleegd. Hij herinnerde eraan dat May geen meerderheid heeft in het Lagerhuis, want de Conservatieve premier regeert dankzij de steun van een kleine Noord-Ierse partij. Dit kabinet zou dergelijke besluiten niet alleen mogen nemen, bovendien kan militair alleen worden ingegrepen met de zegen van de Veiligheidsraad van de VN, aldus Corbyn. Hij wil een wet die bepaalt dat het parlement eerst toestemming voor militaire acties moet geven.

De Britse minister van Buitenlandse Zaken, Boris Johnson, betoogde zondag dat het parlement niet is betrokken in het belang van het succes en de snelheid van de aanvallen.

Lees ook: de column van Afshin Ellian: ‘Wie het gifgas in Syrië gebruikte, doet niet meer ter zake’

‘Mission accomplished’

In de Verenigde Staten heeft president Trump heeft zondag zijn gebruik van de term ‘Missie volbracht’ na de raketaanvallen verdedigd. Een aantal media had kritiek op zijn uitspraak.

Meer over de Amerikaanse president:

Trump woest over sappig boek James Comey: wat staat erin?

De term wordt in verband gebracht met de voormalige president George W. Bush die hem in 2003 gebruikte. Bush kondigde toen aan dat grote gevechtsoperaties in Irak voorbij waren. Dat bleek later een grote misrekening. Het geweld barstte weer in alle hevigheid los.

‘De aanval in Syrië was zo perfect uitgevoerd, met zo’n precisie, dat de enige manier waarop de Fake News Media die onderuit konden halen, was door mijn gebruik van de term “Missie volbracht”,’ aldus Trump op Twitter. ‘Ik wist dat ze dit zouden doen, maar ik vind het zo’n mooie militaire term, dat hij terug moest worden gebracht. Gebruik het vaak!’

Wilt u wekelijks het laatste nieuws over Amerika ontvangen? Meld u dan aan voor onze nieuwsbrief van American Dreamers!

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.