Italië

‘Populistisch’ regeerakkoord tussen Lega en 5 Sterrenbeweging

Door Berend Sommer - 14 mei 2018

Na meer dan twee maanden onderhandelen, zijn de Italiaanse 5 Sterrenbeweging en Lega het eens geworden over een coalitieakkoord. Maandag gaan partijleiders Matteo Salvini (Lega) en Luigi di Maio (5 Sterrenbeweging) op bezoek bij president Sergio Mattarella om samen een regering te vormen.

De 5 Sterrenbeweging schuift qua anti-immigratiepolitiek op richting Lega, dat op haar beurt wil meewerken aan het verlagen van de pensioenleeftijd. Dat meldt La Repubblica. Waarschijnlijk wordt de nieuwe premier van Italië later vandaag ook bekendgemaakt. Giulio Sapelli (Lega) en Giuseppe Conte (5 Sterrenbeweging) zijn de voornaamste kandidaten, aldus Corriera della Sera.

Bijna nieuwe verkiezingen na vruchteloze onderhandelingen

Bijna schreef president Mattarella nieuwe verkiezingen uit, na vruchteloze onderhandelingen, een unicum in de Italiaanse naoorlogse geschiedenis. De populistische partijen gingen met elkaar om tafel, enerzijds de 5 Sterrenbeweging, anderzijds de nationalistische Lega. Maandag verklaren ze een akkoord te hebben.

Het was een race tegen de klok. Mattarella stond op het punt om nieuwe verkiezingen uit te schrijven, tot de leiders van Lega en de 5 Sterrenbeweging te elfder ure met elkaar om tafel gingen. Vorige week nog vroegen beide partijen om nieuwe verkiezingen, maar zijn in de loop van de week op hun schreden teruggekeerd. De laatste kans om tot een akkoord te komen, hebben ze nu gegrepen.

Vooral voor Brussel is een dergelijke alliantie zorgelijk. Beide partijen hebben in het verleden gepleit voor de afschaffing van de euro, zijn tegen de Europese regelgeving voor banken, tegen Europese handelsverdragen en willen opheffing van sancties tegen Rusland. Beide partijen wonnen de verkiezingen op 4 maart, maar slaagden er niet in om los van elkaar een meerderheidsregering te vormen. Samen hebben ze in het parlement wel een nipte meerderheid.

Berlusconi staakt verzet tegen 5 Sterrenbeweging

Oud-premier Silvio Berlusconi speelde een belangrijke rol in de toenadering. Berlusconi sloot tijdens de campagne een alliantie met Lega, om tot een rechtse regering gekomen. Een rechtse meerderheid bleef uit. Eerder blokkeerde hij een regering met de 5 Sterrenbeweging, omdat die partij een strenge corruptiewetgeving wil invoeren. Nu is de mediamagnaat toch bereid zich afzijdig te houden. Berlusconi’s zegen is voor de 5 Sterrenbeweging en Lega een belangrijk stap. Luigi Di Maio, partijleider van de 5 Sterrenbeweging, bezwoer tijdens de verkiezingscampagne niet met Berlusconi in zee te gaan, en kan nu laten zien dat hij woord heeft gehouden.

Beide partijen willen een eind maken aan de grootschalige instroom van immigranten in Italië. Het aantal immigranten dat Italië bereikt, is het afgelopen jaar teruggenomen, maar als het aan de twee partijen ligt, wordt iedereen die het land via het Middellandse Zeegebied bereikt, teruggestuurd. Lega pleitte er eerder voor om een half miljoen immigranten terug te sturen, maar het is nog niet duidelijk hoe dat plan ten uitvoer moet worden gebracht.

Beide partijen zeer eurosceptisch

Voor de Europese Unie is een mogelijk coalitieakkoord een tegenslag. Matteo Salvini, de leider van Lega, noemde de euro een mislukte munteenheid, die uiteindelijk alleen voordelig heeft uitgepakt voor Duitsland. Tijdens de campagne heeft Lega zijn hardste woorden ingeslikt, en pleit niet langer voor directe afschaffing van de Europese munt. De 5 Sterrenbeweging pleitte meermaals voor een referendum over het behoud van de euro. Partijleider Di Maio wil dit gebruiken als laatste machtsmiddel, als Brussel geen veranderingen doorvoert in het economische beleid.

President Mattarella heeft de twee partijen gewaarschuwd niet te breken met de EU. ‘De gedachte dat Italië alles alleen afkan, is een totale illusie, erger nog, een opzettelijk verzinsel in de richting van de publieke opinie. Iedereen weet dat geen enkele van de grote uitdagingen waar ons continent voor staat, door slechts één lidstaat kunnen worden aangepakt.’

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.