Midden-Oosten

Erdogan eist eensgezindheid tegen Israël

Door Matthijs van Schie - 17 mei 2018

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan is woedend over het geweld in Gaza en de verhuizing van de Amerikaanse ambassade naar Jeruzalem. Hij roept alle moslimlanden bijeen en wil dat ze gezamenlijk een vuist maken tegen Israël. De diplomatieke spanning tussen Turkije en Israël nadert intussen het kookpunt.

De Organisatie voor Islamitische Samenwerking (OIC), waarvan Turkije dit jaar voorzitter is, houdt vrijdag een spoedzitting in de Turkse stad Istanbul. De OIC behartigt de belangen van moslims over de hele wereld, 57 (grotendeels) islamitische landen zijn lid. Zondag volgt een tweede bijeenkomst, in de zuidoostelijke stad Diyarbakir.

Erdogan wil ‘gemeenschappelijk standpunt’ van moslimlanden

Hoewel de inhoud van de bijeenkomsten niet geheel duidelijk is, vraagt Erdogan eensgezindheid, die in zijn ogen ontbreekt. ‘Je kunt moeilijk zeggen dat de internationale gemeenschap, zelfs niet de Arabische Liga en de islamitische wereld, een gemeenschappelijk standpunt heeft ingenomen.’ De Turkse president vindt dat zijn land als een van de weinige landen ‘luid en duidelijk’ zijn stem heeft laten horen tegen Israël. Dat meldt de Turkse nieuwswebsite Hurriyet.

Dinsdag sprak Erdogan van een ‘genocide’ door Israël, dat hij een ‘apartheidsstaat’ noemt. Turkije nam ook diplomatieke stappen: het zette de Israëlische ambassadeur in hoofdstad Ankara uit en riep de Turkse ambassadeur uit Tel Aviv terug. Woensdagavond zei hij tijdens een iftar-maaltijd na de eerste dag van de islamitische vastenmaand ramadan dat hij nooit zal toestaan dat ‘Jeruzalem wordt gestolen’ van de Palestijnen.

Turkije zet Israëlische ambassadeur uit, Israël wijst Turkse consul de deur

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu is niet gediend van Erdogans uitspraken en liet de Turkse consul in Jeruzalem de deur wijzen. ‘Erdogan is een van de grootste supporters van Hamas en een kenner op het gebied van terreur en moordpartijen,’ zei Netanyahu dinsdag. ‘Ik adviseer hem om ons geen morele lessen te prediken.’

Waarom Palestijnen actievoeren

15 mei is de datum waarop Palestijnen herdenken dat in 1948 – dit jaar exact zeventig jaar geleden dus – honderdduizenden Palestijnen het huidige Israël verlieten.

 

Gevlucht, zegt Israël, op aanraden van de Arabische buurlanden die een dag na de oprichting van de staat Israël op 14 mei 1948 een oorlog begonnen om de Joden te verjagen. De Palestijnen zeggen dat ze dat jaar werden verdreven door de Joden en spreken van ‘nakba’ – catastrofe. Volgens Israël zijn de meeste Palestijnen uit eigen beweging gevlucht.

 

Met de Mars van Terugkeer willen de Palestijnen in Gaza de druk op Israël vergroten om de (nakomelingen van) de gevluchte Palestijnen weer te laten terugkeren en internationaal aandacht vragen voor hun situatie.

De diplomatieke ruzie is een gevolg van het geweld van maandag, toen tienduizenden Palestijnen naar de grens met Gaza trokken voor protesten. Bij die protesten deden Palestijnen, gewapend met messen, explosieven en brandbommen, pogingen om het grenshek te bestormen en te doorbreken. Het Israëlische leger (IDF) doodde volgens het ministerie van Volksgezondheid in Gaza zeker 62 mensen en zou meer dan 2.000 gewonden hebben veroorzaakt.

50 slachtoffers waren lid Hamas

Israël, dat het geweld beschouwt als ‘zelfverdediging’, wijst erop dat Hamas – die het bewind voert in Gaza – uit is op de vernietiging van de Joodse staat. Bovendien schermt de IDF met een uitspraak van een hoge Hamas-leider, Salah Al-Bardawil, die op een Palestijnse televisiezender zei dat 50 van de 62 slachtoffers lid zijn van Hamas. Eerder werd al bekend dat drie doden waren aangesloten bij Islamitische Jihad, die net als Hamas wordt beschouwd als terroristische organisatie door onder meer Amerika, de Europese Unie en Australië. Erdogan vindt dat Hamas geen terreurorganisatie is.

Als provocatie aan het adres van Turkije doen diverse leden van het Israëlische parlement de afgelopen dagen voorstellen om ‘diplomatieke wraak’ te nemen voor de vernedering die de Israëlische ambassadeur op het vliegveld moest ondergaan toen hij Turkije verliet. Zo gaan stemmen op om Koerdistan en de Armeense genocide te erkennen, schrijft de krant Haaretz.

DENK-leider Kuzu: Israël net als nazi’s op zoek naar Lebensraum

Ook onder Nederlandse politici lopen de spanningen hoog op. Vooral de partij DENK kritiseert Israël in harde bewoordingen. In de Tweede Kamer betichtte hij de Joodse staat van nazi-gedachtegoed. Zo is Israël volgens Kamerlid Tunahan Kuzu op zoek naar Lebensraum, een term die de nationaal-socialisten onder leiding van Adolf Hitler gebruikten om meer grondgebied voor Duitsland te veroveren. ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind noemde die uitspraken ‘zeer onsmakelijk en verwerpelijk’. Op het Amsterdamse stadhuis hing DENK dinsdag een Palestijnse vlag over de deur van het kantoor, waarna de plaatselijke VVD een Israëlische vlag ophing.

Lees het verhaal van de week uit de vorige editie van Elsevier WeekbladWat er werkelijk speelt in de Gazastrook

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.