Verenigd Koninkrijk

Brits Lagerhuis wil geen doodstraf voor ‘IS-Beatles’

Door Matthijs van Schie - 25 juli 2018

Leden van het Britse Lagerhuis willen voorkomen dat twee beruchte Britse jihadisten die zijn uitgeleverd aan de Verenigde Staten, daar de doodstraf krijgen. Het gaat om twee leden van de zogenoemde ‘Beatles’ van Islamitische Staat (IS), de groep die onder meer journalisten en hulpverleners onthoofdde en dat filmde. Het Britse parlement, dat tegen de doodstraf is, vindt het ‘hypocriet’ om toe te staan dat de twee in Amerika ter dood worden gebracht.

Het gaat om Alex Kotey (32) en Shafee El-Sheikh (29), die begin dit jaar zijn opgepakt toen ze Syrië wilden verlaten. Beiden groeiden op in Londen, en radicaliseerden onder invloed van radicale islamitische predikers. Ze hadden de Britse en de Amerikaanse nationaliteit, maar vorig jaar is hen het Britse paspoort afgenomen.

Maandag onthulde de Britse krant The Daily Telegraph dat de Britse regering, die niet goed weet wat te doen met terugkerende IS-strijders, bereid is mee te werken aan de uitlevering van het tweetal aan de Verenigde Staten. Kotey en El-Sheikh werden bekend als leden van de vierkoppige terreurgroep ‘The Beatles’, onder leiding van Mohammed Emwazi, beter bekend als ‘Jihadi John‘. Emwazi kwam eind 2015 om bij een Amerikaanse luchtaanval op Raqqa.

‘Beatles’ maakten video’s van onthoofding journalisten, hulpverleners

‘The Beatles’ werden wereldnieuws door de schokkende video’s van de onthoofdingen van de Amerikaanse journalisten James Foley en Steven Sotloff, de Amerikaanse hulpverlener Peter Kassig en de Britse hulpverleners David Haines en Alan Henning. Ook zouden ‘The Beatles’ twintig westerlingen hebben gegijzeld en gemarteld, en een onbekend aantal Iraakse en Syrische krijgsgevangenen hebben vermoord.

Uit overheidsdocumenten die The Daily Telegraph in handen kreeg, werd bekend dat de Britse regering geen bezwaar zou hebben als Kotey en El-Sheikh zonder proces worden opgesloten in de Amerikaanse gevangenis Guantanamó Bay. Maar vooral een andere onthulling doet stof opwaaien in het Britse parlement: minister van Binnenlandse Zaken Sajid Javid zou aan de Amerikaanse minister van Justitie Jeff Sessions hebben laten weten geen garantie te eisen dat beide IS-strijders niet de doodstraf krijgen. Normaal gesproken doen de Britten dat wel bij uitleveringen.

Labour-parlementslid: ‘Wij moeten laten zien dat we beter zijn dan zij’

Veel vooraanstaande parlementsleden in het Lagerhuis zijn daar verontwaardigd over, meldt The Independent. Volgens het dagblad noemen parlementariërs het ‘weerzinwekkend en beschamend’ dat de IS-strijders mogelijk de doodstraf krijgen. ‘Juist vanwege het barbaarse karakter van hun misdaden, moeten wij, als land, laten zien dat we beter zijn dan zij en wat ze hebben gedaan,’ aldus Hilary Benn van de sociaal-democratische partij Labour. ‘We moeten als Verenigd Koninkrijk vooroplopen wat betreft fundamentele mensenrechten, niet anderen volgen,’ schrijft Keir Starmer van Labour op Twitter.

Ook Tom Tugendhat, namens de Conservatieven voorzitter van de commissie Buitenlandse Zaken, hekelt het besluit van de regering. Hij vindt dat Kotey en El-Sheikh in het Verenigd Koninkrijk, waar de doodstraf verboden is, zouden moeten terechtstaan voor ‘verraad’. ‘Waarom hebben we niet gevraagd om een garantie [om de doodstraf uit te sluiten, red.] terwijl dat wel mogelijk was geweest?’, zo valt partijgenoot en voormalig procureur-generaal Dominic Grieve hem bij.

Britse minister van Veiligheid vreest dat Britten te weinig bewijs hebben

De Britse regering werd ernstig in verlegenheid gebracht door de felle kritiek van de oppositie, maar verdedigde het besluit. Minister van Veiligheid Ben Wallace (Conservatieven) zei dat het blokkeren van een executie wellicht gerechtigheid voor Kotey en El-Sheikh ‘in de weg zou staan’, omdat hij vreest dat de Britten ‘niet het bewijs hebben’ om de IS-strijders in eigen land te berechten. Ten slotte zei hij ‘respect’ te hebben voor landen die de doodstraf hanteren, al blijft de Britse overheid principieel tegenstander.

Opvallend genoeg is de moeder van James Foley – de journalist van wie als een van de eerste IS-gijzelaars een onthoofdingsvideo werd verspreid – ook tegen de doodstraf voor de ‘Beatles’. ‘Het zou alleen maar martelaren van ze maken in hun zieke ideologie,’ zei Diane Foley tegen de BBC. ‘Ik zou graag zien dat ze ter verantwoording worden geroepen door ze voor de rest van hun leven naar de gevangenis te sturen.’

6 jaar cel voor twee Syriëgangers uit Nederland, onder wie Victor Droste

In Nederland kregen vorige week drie Syriëgangers hun straffen te horen: twee van hen kregen een celstraf van zes jaar wegens deelname aan een terreurorganisatie; er was onvoldoende bewijs voor geweldsdelicten. Een jihadist van Somalische afkomst, die in een propagandavideo van IS te zien was, moet zeven jaar de cel in.

De bekendste Syriëganger, Victor Droste, vindt zijn straf onterecht en spreekt van ‘geïnstitutionaliseerde islamofobie‘. Dit omdat Jitse Akse, die met de Koerden tegen IS vocht, vrijuit ging. Desondanks denkt Droste erover terug te keren naar Nederland.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.