Frankrijk

Roerige week Macron: woede over ‘minachting’ eigen bevolking

Door Matthijs van Schie - 31 augustus 2018

Emmanuel Macron deinst niet terug voor controversiële uitspraken. Na felle kritiek op Turkije en zijn ‘vijanden’ in de Europese Unie eerder deze week, moest de Franse bevolking er ook aan geloven. Tijdens een staatsbezoek aan Denemarken prees hij de ‘flexibiliteit’ van de Denen, terwijl hij de inwoners van zijn eigen land betichtte van starheid. Politici van links tot rechts zijn kwaad op de president, die de opmerkingen afdoet als een grapje.

‘Deze lutherse mensen, die de laatste jaren grote veranderingen hebben ervaren, zijn niet zoals de Galliërs (de Romeinse naam voor volkeren ten westen van de rivier de Rijn, red.), die immuun zijn voor verandering,’ zei Macron over de Franse bevolking tijdens een toespraak met de Deense koningin Margrethe. De Franse president noemde het beleid van Denemarken als voorbeeld voor soepelere ontslagwetten en de verzorgingsstaat, die hij sinds zijn aantreden vorig jaar met weinig succes probeert te hervormen.

Woede van links tot rechts over ‘minachting’ en ‘karikaturiseren’ Fransen

Kort daarna uitten politici van links tot rechts hun verontwaardiging op sociale media over Macrons uitlatingen. ‘Zoals gewoonlijk toont hij minachting voor de Fransen terwijl hij in het buitenland is,’ schreef Marine Le Pen, leider van de rechts-nationalistische partij Rassemblement National (voorheen Front National) op Twitter. Ook voorzitter Laurent Wauquiez van de centrum-rechtse oppositiepartij Les Républicains kon zich niet inhouden: ‘Het is ontoelaatbaar hoe de president de Fransen karikaturiseert en bekritiseert.’

Ter linkerzijde klonk eveneens afkeuring. Parlementslid Alexis Corbière van de socialistische partij La France Insoumise noemde de uitspraak ‘duizelingwekkend stom’, terwijl Olivier Besancenot van de trotskistische Revolutionaire Communistenliga een verwijzing maakte naar de stripboekenreeks Asterix, die gaat over Gallië en de Galliërs. Daarin wordt het karakter Cacofonix aan een boom opgehangen zodat hij stopt met zingen: ‘We zullen hem [Macron] aan een paal vastbinden zodat hij zijn honende taal staakt.’

‘Uitspraken humoristisch bedoeld, ik hou van Frankrijk en de Fransen’

Na alle kritiek zag Macron zich genoodzaakt opheldering te geven over zijn uitspraken. Die waren ‘humoristisch’ bedoeld: ‘Ik hou op alle mogelijke manieren van Frankrijk en van de Fransen. Ik hou van ze, deze Gallische stammen, Ik hou van wie we zijn,’ zei hij donderdag in de Finse hoofdstad Helsinki, waar hij zijn tour door Scandinavië afsloot.

Macron liet zich al vaker badinerend uit over de Franse volksaard. Zo zei hij in de zomer van 2017 dat Frankrijk ‘onhervormbaar’ is, nadat honderdduizenden arbeiders in opstand waren gekomen tegen hervormingen van arbeidswetten die hij had aangekondigd. De president wil onder meer het ontslagrecht versoepelen en privileges van werknemers afnemen, zoals bij het nationale spoorwegbedrijf SNCF. Toen hij in april aankondigde de riante pensioenregelingen, hoge kortingen op treinkaartjes en familievoordelen voor spoorwegpersoneel te willen aanpakken, leidde dat tot massale stakingen en demonstraties.

Macron lag deze week al overhoop met Turkije, Orbán en Salvini

Het is sowieso een onrustige week voor Macron, die de leiders van Turkije, Hongarije en Italië deze week ook al op de kast joeg met stevige uitspraken. Zo zei hij maandag dat de Turkse ‘pan-islamistische, anti-Europese agenda’ niet thuishoort in de Europese Unie. Het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken reageerde gepikeerd, en zei dat de Franse president ‘weinig begrijpt van de Turkse realiteit’.

Woensdag zei Macron dat de Italiaanse vicepremier Matteo Salvini en de Hongaarse premier Viktor Orbán ‘groot gelijk’ hebben dat ze hem als ‘de vijand’ zien. De twee bondgenoten hadden een dag eerder naar de Franse president uitgehaald omdat hij ‘de Europese krachten die achter migratie staan‘ zou uitvoeren, en beschuldigden Macron ervan dat hij graag ‘buitenlandse regeringen de les leest’.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.