buitenland

Roep om aftreden paus: wat is er aan de hand in Vaticaan?

Door Fleur Verbeek - 27 augustus 2018

Paus Franciscus wist in 2013 al van misbruikschandalen binnen de katholieke kerk en stopte die willens en wetens in de doofpot. Dat is de schokkende verklaring van aartsbisschop Carlo Maria Viganò in een elf pagina’s tellend document.

Viganò was van 2011 tot 2016 nuntius (ambassadeur) in de Verenigde Staten. In het document beschuldigt hij een lange lijst van huidige en voormalige hoogwaardigheidsbekleders binnen het Vaticaan van het verhullen van de daden van kardinaal Theodore Edgar McCarrick (88). Die trad vorige maand oneervol af, omdat hij jarenlang gelovigen seksueel misbruikte.

Viganò schrijft dat hij kort nadat Franciscus tot paus was gekozen, hem in juni 2013 al met een dik dossier op de hoogte stelde van het misbruik van McCarrick. Zeven jaar eerder, in 2006, stelde Viganò naar eigen zeggen ook al de hoge functionarissen op de hoogte van de misstanden. Die zouden eveneens niets met de informatie hebben gedaan.

‘Verschilt niet veel van de maffia’

Viganò beschrijft het wegstoppen als ‘een samenzwering van stilte die niet veel verschilt van dat wat er bij de maffia gebeurt’. In zijn verklaring roept hij op om aftreding van de paus.

‘In dit extreem dramatische moment voor de kerk wereldwijd, zíjn extreem dramatische moment voor de kerk wereldwijd, moet hij zijn fouten toegeven en, in lijn met het zero-tolerancebeleid, de eerste zijn om het goede voorbeeld te geven aan de kardinalen en bisschoppen die McCarricks misbruik verhulden en samen met hen aftreden,’ staat in het document.

Benedictus ook op de hoogte

De voorganger van Franciscus, paus Benedictus, was volgens Viganò ook op de hoogte en liet hij McCarrick sancties opleggen. Zo mocht hij geen kerkelijke vieringen bijwonen in het openbaar, mocht hij niet deelnemen aan openbare bijeenkomsten, lezingen geven of reizen. In plaats daarvan moest hij zich toeleggen op een leven van gebed en boetedoening. McCarrick bleef wel aan als kardinaal.

Viganò wijst ook beschuldigend naar de opvolger van McCarrick als aartsbisschop van de staat Washington, Donald Wuerl. Wuerl volgde McCarrick in 2006 op toen deze met emeritaat ging. Wuerl zou volgens Viganò hebben geweten van het misbruik van zijn voorganger, maar niets hebben gedaan, waardoor McCarrick pas vorige week aftrad als kardinaal.

Meer over misbruik, welke hulporganisaties gingen in de fout met seksueel wangedrag? Lees het in dit overzicht

In een reactie laat het aartsbisdom van de staat Washington weten dat Wuerl van niets wist. ‘In tegenstelling tot wat de memo’s van aartsbisschop Viganò aangeven, ontving kardinaal Wuerl nooit enige documentatie of informatie over acties (een onderzoek of strafmaatregelen red.) tegen aartsbisschop McCarrick tijdens zijn tijd in Washington,’ staat in een verklaring.

Paus wil niet reageren op beschuldigingen

Paus Franciscus wil zelf vooralsnog niet reageren op de beschuldigingen. Tijdens zijn terugreis vanuit Ierland – waar hij misbruikslachtoffers ontmoette en in een toespraak om vergiffenis vroeg voor de ‘weerzinwekkende daden’ – naar Rome zei hij in het vliegtuig dat de aantijgingen ‘voor zichzelf spreken’ en dat hij er verder niets over wil zeggen.

De beschuldigingen van Viganò komen bijna twee weken na een rapport over grootschalig kindermisbruik door zeker driehonderd katholieke priesters in de staat Pennsylvania. Volgens opsporingsautoriteiten gaat het om meer dan duizend slachtoffers, van wie velen zich waarschijnlijk nog niet hebben gemeld. Kerkleiders en het Vaticaan waren op de hoogte van het seksueel misbruik, maar hielden het tientallen jaren stil.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.