Vrijheid van meningsuiting

Boete voor belediging Mohammed en nog 4 controversiële zaken

Door Matthijs van Schie - 25 oktober 2018

De veroordeling van een Oostenrijkse vrouw die de profeet Mohammed een ‘pedofiel’ noemde, was terecht, oordeelde het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) donderdag. Diezelfde dag is een PVV-aanhanger bestraft voor vergelijkbare uitingen, terwijl een man die de verkoper van het boek Mein Kampf van Adolf Hitler beledigde juist is vrijgesproken. Vijf opmerkelijke strafzaken over de vrijheid van meningsuiting op een rij.

Mohammed pedofiel noemen, is ‘schending verdraagzaamheid’

De Oostenrijkse zei in 2009 tijdens een jongerenbijeenkomst van de rechts-nationalistische FPÖ – die momenteel in de regering zit – dat Mohammed ‘pedofiele neigingen’ had omdat de profeet volgens de overlevering met de zesjarige Aïsha trouwde. Een aanwezige onderzoeksjournalist tipte de politie, waarna de vrouw in Oostenrijk voor de rechter moest komen. Zij kreeg een boete van 480 euro.

Lees deze column van Afshin Ellian over een eerder hoofddoek-besluit van het EHRM: Opheffen, dat College voor de Rechten van de Mens

De vrouw stapte naar het Europees Hof in Straatsburg, waar ze zich beriep op de vrijheid van meningsuiting (artikel 10 van het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens). Donderdag oordeelde het EHRM dat de boete niet in strijd is met het recht op vrije meningsuiting: het kritiseren van een kindhuwelijk is weliswaar toegestaan, maar een land heeft het recht iemand te bestraffen die de belangrijkste islamitische profeet afschildert als een pedofiel. De Oostenrijkse rechter woog in de uitspraak mee dat de vrouw buiten beschouwing had gelaten dat ‘de profeet tot zijn dood met Aïsha getrouwd bleef’, waardoor duidelijk zou zijn geworden dat Mohammed ‘niet primair was geïnteresseerd in kinderlichamen’. Het Europees Hof vindt die uitleg te billijken, en acht die niet in strijd met de vrijheid van meningsuiting.

Lees hieronder de motivatie van de Oostenrijkse rechter, die het Europees Hof voor de Rechten van de Mens als valide beschouwt:

Het provocerend presenteren van religieuze heiligen op een manier die de gevoelens van de volgers van die religie kan kwetsen, is een kwaadwillige schending van de geest van verdraagzaamheid (…), een van de grondslagen van een democratische samenleving’.

PVV-aanhanger toch veroordeeld voor beledigende taal over Arabieren

PVV-aanhanger Robert de J. is donderdag door de Hoge Raad veroordeeld voor het beledigen van moslims. Bij een anti-islamdemonstratie in Berlijn, waarvan beelden verschenen in de documentaire Wilders the Movie (2010), zei De J. onder meer: ‘Geert is groter dan Mohammed, de kleuterneuker’, en ‘Zoals iedereen weet, zijn Arabieren fervent kontenbonkers. En ze neuken kleine jongetjes, dat is normaal in hun cultuur’.

Lees ook de column van Syp Wynia terug: Vrije meningsuiting was voor jaren 30 ruimer dan nu

Het Openbaar Ministerie (OM) vervolgde de man voor groepsbelediging aan het adres van Arabieren en eiste 500 euro boete, maar zowel in 2013 als in 2016 sprak de rechter hem vrij, omdat die de groepsbelediging niet bewezen achtte. Volgens de twee rechters waren de woorden van de man ‘niet zodanig kwetsend dat deze moeten worden beschouwd als aanzettend tot haat, geweld, discriminatie of onverdraagzaamheid’.

De Hoge Raad bepaalde echter dat de zaak in hoger beroep opnieuw moest worden behandeld. Donderdag oordeelde het gerechtshof in Amsterdam dat de opmerkingen ‘zeer grof, seksueel expliciet en onnodig kwetsend’ zijn, en dat het recht op vrijheid van meningsuiting niet onbeperkt is. Daarom moet de man nu alsnog 400 euro boete betalen, 100 euro minder dan het OM in eerste instantie had geëist.

Man vrijgesproken van belediging galeriehouder die Mein Kampf verkocht

Donderdag sprak het Gerechtshof in Amsterdam de ‘antifascistische activist’ Arthur Graaff in hoger beroep vrij voor openbare belediging van galeriehouder Michiel van Eyck, die Mein Kampf  van Adolf Hitler verkocht. De zeventigjarige Graaff plakte in 2015 posters met teksten als ‘verboden voor Joden, negers en moslims’ op de ruiten van de galerie in Amsterdam. Dit omdat hij het er niet mee eens is dat de galeriehouder het omstreden boek verkoopt.

Het OM eiste tegen Graaff in eerste instantie 400 euro, waarvan 100 euro voorwaardelijk. Het Gerechtshof oordeelde vandaag dat de teksten op de posters die Graaff plakte weliswaar beledigend zijn, maar onder de vrijheid van meningsuiting vallen.

Galeriehouder Van Eyck hing sinds 2013 ook een straf boven het hoofd, omdat het OM hem vervolgde na een aangifte tegen hem door de actiegroep Federatief Joods Nederland wegens de verkoop van Mein Kampf. Vorig jaar sprak de Hoge Raad Van Eyck al vrij, omdat uit niets bleek dat de galeriehouder wilde aanzetten tot antisemitisme door het boek te koop aan te bieden. De uitspraak maakte de weg vrij voor een wetenschappelijke uitgave, voorzien van begeleidende teksten door een historicus, die sinds begin vorige maand in de boekhandel verkrijgbaar is.

Duitse journalist vrijgesproken wegens verspreiden historische foto

In augustus vorig jaar werd de Duitse journalist Michael Stürzenberger  veroordeeld omdat hij een foto had verspreid van een ontmoeting tussen de toenmalige grootmoefti van Jeruzalem Amin al-Husseini en Adolf Hitler. Hij plaatste de foto op zijn Facebookpagina, waarbij hij schreef dat de islam een ‘fascistische ideologie’ is, die volgens hem banden heeft met het nationaal-socialisme.

Het Facebook-bericht waarvoor Stürzenberger werd vervolgd

Stürzenberger, een bekend anti-islamactivist die in het verleden al is veroordeeld wegens ‘haatzaaien’, kreeg een voorwaardelijke celstraf opgelegd van zes maanden, die zou ingaan als hij zich de eerstvolgende 3,5 jaar op een vergelijkbare manier zou uiten of ‘symbolen van ongrondwettelijke organisaties’ (nazi’s) zou delen. De journalist ging daartegen in hoger beroep. In december werd hij alsnog vrijgesproken, omdat zijn Facebookpost volgens de rechtbank in München valt onder de vrijheid van meningsuiting.

Rapper krijgt boete wegens beledigen van Joden en homo’s

De Hoge Raad bepaalde in juni van dit jaar dat de voorwaardelijke geldboete van 1.500 euro voor rapper Ismo (echte naam Ismael Houllich), die hij kreeg opgelegd wegens opzettelijke groepsbelediging, in stand blijft. In 2014 deed een homoseksuele man aangifte tegen de rapper, omdat die in zijn nummer #Eenmans discriminerende uitspraken deed. ‘Flikkers geef ik geen hand’ staat erin, en ‘Ik haat die fucking Joden nog meer dan de nazi’s’.

In eerste instantie sprak de rechter hem vrij omdat zijn liedteksten onder de vrijheid van meningsuiting zouden vallen, maar vorig jaar veroordeelde het Gerechtshof in Den Bosch hem toch tot 1.500 euro boete. Ismo ging daartegen in cassatie, maar dat bleek vergeefs.

Meer over dit onderwerp De Turkse jacht op Erdogan-beledigers: een overzicht

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.