Italië

Aquarius weer in opspraak: reddingsschip in beslag genomen

Door Victor Pak - 20 november 2018

Italië heeft vanochtend beslag gelegd op de Aquarius. Het schip werd door Artsen zonder Grenzen gebruikt om migranten op de Middellandse Zee te redden en naar het Europese vasteland te brengen. Vier vragen en antwoorden over het reddingsschip en de acties van hulporganisaties.

Waarom is het schip in beslag genomen?

De Italiaanse autoriteiten vermoeden dat het schip wordt gebruikt om illegaal afval te dumpen in Italiaanse havens. Dat zou zijn gebeurd in elf havens, waaronder in Napels. Het betreffende afval zou bestaan uit medische producten die niet op de juiste manier zijn gescheiden. Daardoor kunnen er volgens de Italiaanse autoriteiten gevaarlijke situaties ontstaan. Zo is er de vrees dat door het afval ziektes kunnen worden verspreid.

Lees terug Migrantenschip Aquarius weer in opspraak: wat doet de EU?

Hoe de inbeslagname precies in zijn werk zal gaan, is onbekend. Op dit moment bevindt het schip zich in de haven van de Franse stad Marseille.

Waarvoor werd de Aquarius gebruikt?

Het schip werd het afgelopen jaar het symbool van de reddingsacties van hulporganisaties op de Middellandse zee. Met eigen schepen, zoals de Aquarius, gingen de organisaties de zee op om migranten die in bootjes vanuit Afrika naar Europa proberen te komen, te redden van de verdrinkingsdood. Zulke reddingsacties gebeuren vaak vlak voor de kust van Afrikaanse landen zoals Libië.

De migranten die daar aan boord worden genomen komen dankzij de reddingsacties naar Europa, omdat de schepen na de reddingsactie afmeren in de havens van Europese landen aan de Middellandse zee. Deze zomer begon Italië ermee dit soort schepen te weigeren gebruik te maken van zijn havens.

Waarom mogen schepen als de Aquarius niet afmeren in Italië?

Sinds het aantreden van een nieuwe regering in Italië, die bestaat uit de Lega Nord en de Vijfsterrenbeweging, mogen de schepen van hulporganisaties geen migranten meer afzetten in Italiaanse havens.

Nadat bekend was geworden dat beslag was gelegd op het schip liet de Italiaanse vicepremier en minister van Binnenlandse Zaken Matteo Salvini op Twitter weten dat hij er ‘goed aan had gedaan’ de havens van het land te sluiten voor dit soort schepen.

Over het besluit van de Italiaanse regering hulpschepen de toegang tot de havens te ontzeggen, ontstond grote ruzie in Europa. Na de weigering van Italië de Aquarius toe te laten, dobberde het schip dagenlang rond met 141 migranten aan boord. Uiteindelijk kon het in Malta afmeren, maar de asielzoekers werden verspreid over Duitsland, Frankrijk, Luxemburg, Portugal en Spanje.

Speelt Nederland een rol in de kwestie van de hulpschepen?

De Aquarius is niet het enige schip dat wordt gebruikt door reddingsorganisaties. Meerdere boten van verschillende hulporganisaties varen langs de kusten van Afrika om migranten te redden. Sommige schepen varen onder Nederlandse vlag. Toch is Nederland daardoor niet verplicht migranten die door die schepen worden opgevangen op te nemen.

Eind juni beweerde het schip Lifeline onder Nederlandse vlag te varen, waarop minister Salvini zei dat Nederland de opgepikte migranten dan maar moest opnemen. Een GroenLinks-raadslid in Amsterdam, Tirza de Fockert, stond aanvankelijk open voor de suggestie van de Italiaanse vicepremier. ‘Een heldhaftig, vastberaden en barmhartig (verwijzend naar de wapenspreuk van Amsterdam, red.) beleid voor iedereen die onze hulp nodig heeft. Dat past bij Amsterdam,’ schreef ze in een opiniestuk in dagblad Trouw.

Maar onder de vlag van een land varen, betekent niet dat een land verplicht is de opvarenden op te nemen. Dat een schip onder Nederlandse vlag vaart, betekent alleen dat het schip zich houdt aan de Nederlandse wetten.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.