Verhaal van de dag

‘EU moet nu stoppen met onderhandelingen Turkije’

Door Fleur Verbeek - 07 mei 2019

De Oostenrijkse bondskanselier Sebastian Kurz (ÖVP) heeft opgeroepen tot beëindiging van de onderhandelingen over toetreding van Turkije tot de EU. Kurz riep daartoe op na de ongeldig verklaarde gemeenteraadsverkiezingen in Istanbul.

‘Wie democratische verkiezingen niet accepteert, heeft in de EU niets te zoeken,’ zei Kurz dinsdag. Turkije heeft zich al jaren met grote stappen van de EU verwijderd, vooral sinds de mislukte couppoging in 2016. ‘Er zijn nog steeds sterke systematische beperkingen van de vrijheid van meningsuiting en de persvrijheid,’ stelde Kurz.

Kurz geldt al langer als prominent pleitbezorger van een officiële beëindiging van de toetredingsonderhandelingen met Turkije. Ook de Oostenrijkse EU-Commissaris Johannes Hahn, partijgenoot van Kurz, heeft hier al om gevraagd.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel (CDU) zei in januari dat Turkije waarschijnlijk niet binnen afzienbare tijd lid van de EU zal worden, maar dat de toetredingsonderhandelingen niet zomaar mogen worden afgebroken.

Burgemeester al geïnstalleerd

Het Turkse staatspersbureau Anadolu meldde maandag dat de kiesraad heeft besloten dat de gemeenteraadsverkiezingen in Istanbul over moeten. De nieuwe verkiezingen zijn op 23 juni.

Bij de verkiezingen eind maart in Istanbul won oppositiepartij CHP. Ekrem Imamoglu van die partij is al geïnstalleerd als burgemeester.

Volgens president Recep Tayyip Erdogan echter, wiens AK-partij de verkiezingen in Istanbul verloor, zijn er onregelmatigheden voorgevallen. Vlak na de verkiezingen sprak hij van ‘georganiseerde misdaad’ die invloed zou hebben gehad op de stembusgang. Maar ook na hertellingen en bezwaarprocedures bleek dat de oppositie de verkiezingen had gewonnen. De verkiezingen ongeldig laten verklaren was de allerlaatste mogelijkheid voor de AKP om een andere uitslag te bewerkstelligen.

Artikel gaat verder onder de tweet:

CHP-leider Kemal Kiliçdaroglu beschuldigt de AKP ervan dat zij de kiesraad politiek onder druk heeft gezet. Erdogan ontkent dat.

‘Wat hier gebeurt, heeft niets te maken met democratie en is niet wettig. Het is overduidelijk dat dit alleen kan gebeuren in een dictatuur,’ zegt een woordvoerder van de CHP. ‘Je mag blijkbaar niet winnen van de AKP. De wil van het volk wordt genegeerd.’

Woedende burgers gingen de straat op na de bekendmaking:

Lees deze column van Afshin Ellian: Sultan Erdogan is sultan van lira met vele nullen

Waarom is Istanbul zo belangrijk voor Erdogan?

Begin april analyseerde The New York Times dat er voor Erdogan veel op het spel staat bij de gemeenteraadsverkiezingen in Istanbul.

De AK-partij heeft de macht in de stad sinds 2002. Analisten en tegenstanders van de regering beweren dat de AK-partij de gemeentelijke geldstromen stevig in haar greep heeft met smeergeld en vriendjespolitiek.

Het zou onder meer gaan om tienduizenden corrupte aanbestedingen. Daarmee zouden honderden miljarden lira’s aan publiek geld gemoeid zijn. Die bedragen zouden gaan naar megalomane infrastructuurprojecten en gemeentelijke diensten die worden uitgevoerd door bedrijven van bevoordeelde zakenpartners.

De CHP beloofde de financiële administratie van de stad openbaar te maken en te laten bekijken door onafhankelijke accountants. Ekrem Imamoglu zei eerder al dat hij vreest dat regeringspartij AKP nog voor de machtswisseling zou proberen om alle gegevens van de gemeente van de computers te verwijderen.

Imamoglu beloofde ‘een einde te maken aan het bestuur in ‘AKP-stijl’ en ‘naam voor naam’ bekend te maken hoeveel geld naar wie was overgemaakt en ‘welk familielid, welke broer en welke oom welke aanbesteding had gewonnen’.

  • Een vereniging van boogschutters kreeg 16 miljoen lira, (2,3 miljoen euro). Bilal Erdogan – een zoon van Erdogan – zat in het bestuur.
  • TURGEV, een stichting voor jeugd en onderwijs, kreeg 51 miljoen lira (7,4 miljoen euro). Erdogans dochter Esra Albayrak, zit in het bestuur.
  • De Turkse Technologie Team Stichting, waar Erdogans schoonzoon Selcuk Bayraktar de raad van bestuur voorzit, kreeg 41 miljoen lira (5,9 miljoen euro). (Bron: NYT)

Dat is niet alles: volgens de Turkse onderzoeksjournalist Cigdem Toker zijn in 2018 miljoenen gemeentegeld overgemaakt aan stichtingen en goededoelenorganisaties die worden bestuurd door familieleden van president Erdogan.

Lira krijgt weer een tik

De politieke onrust is meteen te voelen op de financiële markten. Maandag daalde de waarde van de lira met zo’n 2 procent ten opzichte van de euro. De waarde van de lira staat al langer onder druk. In februari moest 6 lira worden betaald voor een euro. Dat is opgelopen tot ruim 6,85 lira.

Turkije kampt sinds maart voor het eerst in meer dan tien jaar weer met een recessie. Onder meer de waardedaling van de lira, gekoppeld aan de vele leningen die Turkse bedrijven hebben bij buitenlandse kredietverstrekkers, doet de economie geen goed.

Volg hier de koers van de lira:

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.