Brexit

Kosten Europese Verkiezingen Theresa May de kop?

Door Fleur Verbeek - 22 mei 2019

Conservatieve partijgenoten van de Britse premier Theresa May doen een nieuwe poging om haar aan de kant te zetten, nog voordat het Lagerhuis begin juni over een vierde versie van haar Brexitakkoord met de EU stemt. Vier vragen en antwoorden.

Hoe staan de Conservatieven ervoor in de peilingen voor de Europese Verkiezingen?

Dramatisch. Volgens een peiling van Politco staan de Conservatieven op nog maar zeven zetels, een verlies van twaalf. De Brexit-party van Nigel Farage wordt de grootste en behaalt vanuit het niets 25 zetels. Farage maakte eerder dit jaar overigens duidelijk dat hij het liefst helemaal niet terug wil keren naar Brussel.

Hij riep de EU tevergeefs op zijn land geen Brexituitstel te verlenen. ‘Jullie willen niet dat ik hier terugkeer, of hordes eurosceptici,’ zei hij in het Europees Parlement.

Artikel gaat verder onder de video:

Het was eigenlijk helemaal niet de bedoeling dat de Britten nog zouden meedoen aan de Europese verkiezingen. De oorspronkelijke Brexitdeadline was 29 maart, ruim voor de stembusgang. Omdat de Britten in het Lagerhuis geen overeenstemming kunnen bereiken over hoe dat moet gebeuren moest May de EU twee keer vragen om uitstel. Dat kreeg ze: het Verenigd Koninkrijk moet nu uiterlijk 31 oktober de EU verlaten, tenzij opnieuw uitstel wordt gevraagd (en verleend).

Wie rebelleren er?

Een aantal Conservatieven vinden dat May met haar vierde voorstel veel te veel richting Labour is opgeschoven. In de nieuwe versie heeft May de belofte opgenomen om parlementsleden te laten stemmen over het al dan niet uitschrijven van een tweede referendum.

Naar verluid 48 samenzweerders willen nu voorkomen dat de stemming over het voorstel er überhaupt komt en haar zo snel mogelijk afzetten. Zij zouden de BBC hebben gemeld dat May zondag ten val moet worden gebracht. Dat is de dag waarop de uitslag van de Europese verkiezingen bekend wordt. Voortrekker van de groep Nigel Evans zal vandaag naar partijbazen stappen om te vragen om de regels aan te passen zodat er op korte termijn kan worden gestemd over het wel of niet aanblijven van May.

Lees ook over de Europese Verkiezingen: Waarom zou ik stemmen? 46 vragen en antwoorden

Gelukkig voor May zijn er ook positieve geluiden over het akkoord. Milieu-minister Michael Gove verdedigde het plan en riep parlementsleden op ‘de tijd te nemen’ en de details van het voorstel ‘vanaf een afstandje te bekijken’.

Dinsdag vroeg de premier parlementsleden om ‘een laatste kans’ voor een onderhandelde uittreding van de Britten uit de EU. En anders bestaat het risico dat het helemaal niet van een Brexit komt, dreigde May.

De verwachting is overigens dat May sowieso aftreedt nadat ze haar deal wederom tot stemming heeft gebracht, ongeacht de uitkomst van die stemming. Eerder gaf May al aan plaats te zullen maken wanneer deze fase in het Brexit-proces is afgerond. Boris Johnson heeft meerdere malen duidelijk gemaakt dat hij May graag zou willen opvolgen.

Was May niet in overleg met Labour?

Het Brexit-akkoord dat May sloot met de Europese Unie is al drie keer weggestemd door het parlement.

Om steun te vinden voor haar vierde akkoord overlegde May wekenlang met oppositiepartij Labour, maar die gesprekken klapten vorige week vrijdag. In een brief liet Labour-leider Jeremy Corbyn weten duidelijk is geworden dat de twee partijen ‘de grote verschillen niet hebben kunnen overbruggen’.

Heeft May niet eerder een vertrouwensmotie overleefd?

Ja. In december overleefde ze een stemming van haar eigen fractie. Volgens de huidige partijregels betekent dit dat ze twaalf maanden kan aanblijven als partijleider en premier. Daarna kan pas een nieuwe stemming in het leven worden geroepen. Die regels moeten dus eerst door het partijbestuur worden veranderd.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.