Verhaal van de Dag

Gruwelijke schietpartijen in Amerika, volgt politieke actie?

Door Victor Pak - 05 augustus 2019

Twee tragische schietpartijen schokten Amerika dit weekeinde. Zaterdag 3 augustus schoot de 21-jarige Patrick Crusius twintig mensen dood in een supermarkt in El Paso, Texas. Een halve dag later werden negen mensen in Dayton, Ohio doodgeschoten. Beide daders zijn blanke Amerikanen. Het is de vraag of deze schietpartijen het gestokte wapendebat in beweging brengen.

De schietpartij in een Walmart in El Paso zorgt voor de meeste opschudding. De dader zou zijn geïnspireerd door wit-nationalisme en zo veel mogelijk Latijns-Amerikaanse slachtoffers willen maken. Crusius bereidde zijn daad minutieus voor. Hij koos El Paso, een stad op de grens met Mexico uit als doelwit vanwege de grote populatie Latijns-Amerikanen.

Vermeend racistisch manifest

Crusius reed zo’n 1.000 kilometer naar El Paso vanaf zijn ouderlijk huis nabij Dallas. Vlak voor hij in El Paso aan zijn schietpartij begon, zou de schutter een manifest op een internetforum, 8chan, hebben verspreid.

In dat vermeende manifest zegt hij dat hij doelbewust Latijns-Amerikaanse slachtoffers wil maken en spreekt hij over ‘een invasie van Hispanics in Texas’. De politie heeft nog niet bevestigd dat het manifest van Crusius komt. Crusius werd na zijn daad door de politie gearresteerd.

Daytonschutter had dodenlijst

Over de motieven van de dader in Dayton is weinig bekend. Hij werd zelf gedood bij zijn daad. De lokale politie sloot een racistisch motief uit, al zijn zes van de negen slachtoffers Afro-Amerikaans. Onder de slachtoffers van de 24-jarige Connor Betts is ook zijn zus.

Tegenover lokale media verklaren oud-klasgenoten dat Betts lijstjes maakte van wie hij wilde vermoorden of verkrachten. Een zogenoemde hitlist had Betts ook op de muur van een wc geschreven. Daarvoor werd hij tijdelijk van zijn middelbare school geschorst.

Wapengeweld weer onderwerp van discussie

Mogelijk zetten de schietpartijen van dit weekeinde het politieke debat in beweging. Een week geleden was er nog verontwaardiging over de dood van een zesjarige jongen bij een schietpartij op een braderie in Californië. De Gun Violence Archive, een organisatie die een overzicht van wapengeweld bijhoudt, telde er dit jaar 292.

Democratische presidentskandidaten proberen zich met het onderwerp te profileren, onder meer door de uitspraken van de president te koppelen aan de schutter in El Paso, die een fan van president Donald Trump zou zijn.

In het manifest dat mogelijk van Crusius is, klinkt de retoriek van Trump door. De president noemde Mexicanen eerder verkrachters en sprak meermaals over een invasie van migranten.

De Democratisch presidentskandidaat Beto O’Rourke legde een direct verband tussen Trump en schutter Crusius. Tegenover CNN zei O’Rourke: ‘Deze witte mensen worden gemotiveerd door de angst die deze president verspreidt.’ O’Rourke werd geboren in El Paso en vertegenwoordigde de stad in het Amerikaanse Congres.

Roep om verbod op aanvalswapens

Zelf noemde de president de schutter van El Paso een ‘lafaard’ die een ‘haatvolle daad’ pleegde:

De Amerikaanse president heeft een wisselende mening over wapenbezit. Dankzij Trump werd begin dit jaar de verkoop van bump stocks verboden. Met dat middel kunnen semiautomatische geweren bijna volautomatisch afvuren. De bump stock werd gebruikt bij de dodelijkste schietpartij in de Amerikaanse geschiedenis, twee jaar geleden in Las Vegas, waarbij 58 mensen stierven.

De maatregel tegen de bump stocks was een zeldzaamheid in de recente Amerikaanse politiek. Maatregelen rondom het vrije wapenbezit stuiten vaak op weerstand. Republikeinen zien het wapenbezit als grondrecht, dat is verankerd in het tweede amendement op de Grondwet. Democraten willen daarvan af, of op z’n minst meer regulering.

Zo willen Democraten onder meer een verbod op de verkoop van aanvalswapens die ook in het leger worden gebruikt. Een bekend wapen, de AR-15, werd dit weekeinde ook door de schutter in Dayton gebruikt. De roep om een verbod op dat soort wapens klinkt nu opnieuw. De populaire rechtse krant New York Post pleitte op de voorpagina voor een nieuw verbod.

Donald Trump was voor hij president werd ook voorstander van zo’n verbod. In 2000 schreef hij dat in een boek. Maandag pleitte de president op Twitter om bij de verkoop van wapens een onderzoek naar de achtergrond van de koper te doen. Daarvoor is nieuwe wetgeving nodig. Volgens Trump moeten Republikeinen en Democraten daaraan samen werken.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.