Verhaal van de dag

Johnson voert onderhandelingstempo op, Labour demonstreert

Door Victor Pak - 30 augustus 2019

De Britse premier Boris Johnson lijkt toch open te staan voor gesprekken met de Europese Unie. Donderdagavond liet hij weten het tempo van de Brexitonderhandelingen op te voeren. De onderhandelaars zijn van plan elkaar twee keer per week te ontmoeten. Intussen worden steeds meer rechtszaken tegen Johnsons plannen aangespannen.

De uitspraken van Johnson zijn een positief teken voor de Britten die vrezen voor een no-deal Brexit, een vertrek uit de Europese Unie (EU) zonder akkoord met de resterende 27 lidstaten. Johnson leek daarvoor afgelopen week voorbereidingen te treffen. Hij schortte het parlement op, waardoor minder tijd overblijft om te discussiëren over de Brexit, die staat gepland op 31 oktober.

Johnson wil ‘backstop’ van tafel

Johnson zegt ‘bemoedigd te zijn’ door gesprekken met zijn Europese tegenhangers. Volgens de Britse premier is aan beide kanten van Het Kanaal bereidheid te praten over een nieuw akkoord tussen het Verenigd Koninkrijk en de EU. Johnson hoopt dat ook de Europese Unie daaraan meewerkt: ‘Het is voor beide partijen tijd om het tempo te versnellen.’

Een concrete afspraak is het plan dat de onderhandelaars twee keer per week met elkaar om tafel gaan zitten. Die gesprekken zullen vooral over de zogenoemde backstop gaan. Johnson hekelt dat onderdeel van de Brexit-afspraken die zijn voorganger, Theresa May, met Brussel had gemaakt.

De afspraak over de backstop moet voorkomen dat er grenscontroles worden ingevoerd tussen Ierland en Noord-Ierland. Die afspraak treed pas inwerking als de Britten zonder handelsakkoord de Europese Unie verlaten.

Voor Johnson is de backstop een breekpunt in de onderhandelingen. Als dat niet verandert, wil hij geen akkoord sluiten met de EU. De Europese Unie liet eerder weten open te staan voor alternatieve plannen van Johnson.

Labour woedend over geschorst parlement

Intussen neemt de druk op Johnson toe. Een van zijn voorgangers Gordon Brown zei vrijdag dat Johnson de Grondwet van het land versnippert. Opvallende beeldspraak, want het Verenigd Koninkrijk heeft geen geschreven Grondwet. Volgens de voormalige premier moet Johnson het land juist verenigen, in plaats van het uit elkaar te scheuren.

Brown is net als andere Labourpolitici verbolgen over Johnsons besluit het parlement te schorsen. Johnson kreeg afgelopen woensdag toestemming van de Britse koningin om het parlement van medio september tot 14 oktober te schorsen. Daardoor hebben Britse parlementariërs minder tijd om bijvoorbeeld wetten aan te nemen die een Brexit zonder handelsakkoord voorkomen.

Protesten in grote steden gepland

Jeremy Corbon noemde Johnsons besluit ‘onacceptabel’. De Labourleider heeft zijn steun uitgesproken voor de demonstratieplannen van Momentum, een jeugdbeweging van de Labourpartij die heeft opgeroepen tot burgerlijke ongehoorzaamheid en massale demonstraties.

Vanaf zaterdag wil Momentum het dagelijks leven in tien grote steden tot stilstand brengen. De beweging heeft honderdduizenden aangespoord de straat op te gaan. Een van de organisatoren hoopt op ‘radicale actie’ van de anti-Brexitsupporters. Momentum wil dat demonstranten bruggen en straten in steden als Londen, Manchester en Glasgow blokkeren.

Rechter wijst eerste verzoek af

Naast de straatprotesten hoopt een aantal politici de plannen van Johnson via de rechter te dwarsbomen. Een eerste poging daartoe van 75 parlementariërs heeft een Schotse rechter voorlopig afgewezen. Volgende week volgt een definitief besluit.

Voormalig premier John Major, lid van de Conservatieven, maar voor lidmaatschap van de Europese Unie, steunt ook een rechtszaak tegen Johnson. Major steunt een zaak die de Britse zakenvrouw en activiste Gina Miller heeft aangespannen. Zij voert al langer actie tegen een mogelijke no-deal Brexit. Haar rechtszaak komt vermoedelijk op 5 september voor.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.