buitenland

Argumenten voor en tegen Schotse onafhankelijkheid

Door Rob Graumans - 17 september 2014

Schotland stemt donderdag in een referendum over de vraag of het al dan niet onafhankelijk moet worden van Groot-Brittannië. De peilingen geven aan dat het een nek-aan-nekrace gaat worden.

Uit de laatste peiling blijkt dat 52 procent van de Schotten tegen onafhankelijkheid is en 48 procent voor. Van alle Schotten weet 8 tot 14 procent nog niet waarvoor ze zullen stemmen. Maar wat zijn de belangrijkste argumenten voor of tegen de onafhankelijkheid van Schotland? Elsevier zet er zes op een rij.

Voor

1. Meer politieke invloed

De Britse conservatieven – onder leiding van premier David Cameron – hebben de macht in de House of Commons, de Tweede Kamer van het Verenigd Koninkrijk. De Schotten zitten in de oppositie, en de Scottish National  Party (SNP) – die voor onafhankelijkheid van Schotland pleit – heeft maar 6 van de 650 zetels. Dus ongeacht hoe de Schotse afgezanten in de House of Commons stemmen, het is onwaarschijnlijk dat de Britse regering de Schotse belangen adequaat zal vertegenwoordigen. Dat vindt althans actiegroep Independent Scotland.

Voorstanders van de onafhankelijkheid willen meer inspraak in politieke beslissingen die van invloed  zijn op Schotland. En ‘onafhankelijk zijn betekent dat de mensen die het meeste geven om Schotland – de Schotten zelf – degenen zijn die onze toekomst bepalen,’  zegt actiegroep Yes Scotland.

2. Inkomsten uit oliereserves in Noordzee

Schotland heeft grote oliereserves in de Noordzee. Een aanzienlijk deel van de belasting die momenteel wordt verdiend op deze olie gaat naar ‘Westminster’ (de regering in London). Het gaat om 4,7 miljard pond (bijna 6 miljard euro) in het jaar 2013-2014.

Op basis van een internationaal geaccepteerde mediaanlijn die door de zee loopt en Schotland van  Engeland scheidt, blijkt dat Schotland – bij onafhankelijkheid – recht zou hebben op 91 procent van deze belastinginkomsten. Het is echter niet duidelijk hoeveel belastinggeld Schotland na een eventuele onafhankelijkheid aan de olie zou kunnen verdienen, aldus The Guardian. Dat kan weleens een stuk minder zijn.

3. Niet langer de ‘underdog’

‘Schotten zijn lang de underdog geweest, en veel Schotten zijn opgegroeid met het idee dat we het niet alleen kunnen,’ zegt Independent Scotland. Maar dat is niet waar, vindt de Schotse actiegroep. ‘Schotten moeten niet letten op de angst en twijfel die nee-stemmers proberen te zaaien. De Schotten zijn de besten in wat ze doen, en kunnen een eerlijkere staat creëren.’ De realisatie van dit optimistische toekomstbeeld is reden voor nationalistische Schotten om meer politieke verantwoordelijkheid te willen. Vandaar de door hun gewenste onafhankelijkheid van Groot-Brittannië.

Tegen

1. Schotland heeft al veel politieke invloed in Groot-Brittannië

‘Schotten zijn vaak cruciaal in het bepalen van de samenstelling van de regering van Groot-Brittannië,’ aldus The Telegraph. Daarnaast zegt de Britse krant dat Schotten, in vergelijking tot hun relatief kleine inwonersaantal, disproportioneel veel invloed uitoefenen op de Britse regering. De andere landen van het Verenigd Koninkrijk moeten minstens net zo vaak rekening houden met de Schotten als andersom. Dus het argument dat de Schotten te weinig inspraak in de politiek zouden hebben is onjuist.

2. Schotland heeft economisch voordeel aan deelname Groot-Brittannië

The Telegraph stelt dat Schotland baat heeft bij de economische, politieke en culturele integratie die voortvloeien uit een Groot-Brittannië waar het land zelf deel van uitmaakt. Zo kunnen Schotten vrij reizen binnen Groot-Brittannië, en meer dan 800.000 geboren Schotten zijn buiten Schotland (maar binnen Groot-Brittannië) gaan wonen. Mocht Schotland onafhankelijk worden, dan is deze vrijheid niet vanzelfsprekend.

En als Schotland beslist onafhankelijk te worden en een andere munt te nemen, dan heeft dat gevolgen voor onder meer de bankensector die daar gevestigd is. Een aantal grote banken heeft al aangekondigd om, in dat geval, Schotland te verlaten.

3. Het is een illusie om te denken dat Schotland ‘onafhankelijk’ kan zijn

Zelfs als Schotland erin slaagt onafhankelijk te worden, dan nog zal het niet volledig ‘onafhankelijk’ zijn. De SNP heeft aangegeven dat het land bij onafhankelijkheid zou willen toetreden tot de Europese Unie (EU). Maar deelname aan de EU betekent het volgen van Europese regels, waarmee al een deel van de eigen zeggenschap verloren gaat. En zelfs als Schotland besluit niet lid te worden van de EU, dan nog is het niet onafhankelijk. Dan zou het nog steeds tarieven moeten betalen om te kunnen handelen met landen in de EU.

Zelfs als Schotland besluit niet onafhankelijk te worden, dan hebben ze alsnog voordeel gehad van het uitgeschreven referendum. Cameron heeft in een recent pleidooi financiële tegemoetkomingen toegezegd aan Schotland.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.