buitenland

Israël neemt afscheid van spion die wraak nam voor bloedbad München

Door Servaas van der Laan - 23 september 2014

In Tel Aviv is zondag de meest bekende en besproken oud-Mossad-agent van Israël overleden. Mike Harari was de man die als leider van operatie Toorn van God wraak moest nemen voor het bloedbad dat Palestijnse terroristen aanrichtten tijdens de Olympische Spelen van München in 1972.

Israël is zijn meest beroemde en misschien ook meest controversiële geheim agent kwijt. Zondag overleed Michael ‘Mike’ Harari in zijn woon- en geboorteplaats Tel Aviv op 87-jarige leeftijd.

Toorn van God

Harari, die in de jaren zestig werd gerekruteerd door de Israëlische geheime dienst Mossad, kreeg in 1972 een aanbod dat hij niet af kon slaan.

Na het bloedbad dat de Palestijnse terreurbeweging Zwarte September tijdens de Olympische Zomerspelen van 1972 in München hadden aangericht, werd Harari gevraagd om de operatie te leiden die erop was gericht de verantwoordelijken voor de aanslag te elimineren.

Kopstukken

Harari accepteerde en trok de jaren die volgden van Rome naar Parijs en van Nicosia naar Beirut om kopstukken van Zwarte September en PLO te doden. Omdat de directe link met de Olympische Spelen van de targets niet altijd kon worden bewezen, werd de operatie gezien als een middel tegen Palestijnse terroristen in het algemeen.

Maar in 1973 ging het mis toen Harari en zijn team in het Noorse Lillehammer Ali Hassan Salameh, het brein achter de aanslag van 1972, dachten te elimineren. Maar de de man die op 21 juli 1973 in het Noorse stadje werd doodgeschoten was Ahmed Bouchiki, een Marokkaanse ober die per ongeluk voor Salameh was aangezien.

Lillehammer-affaire

Deze fout, zorgde voor internationale opschudding, en mondde uit in wat de Lillehammer affaire werd genoemd. Noorse autoriteiten begonnen een onderzoek en Israël moest de operatie afblazen.

Maar vijf jaar later besloot premier Menachem Begin om de nog ontbrekende vinkjes op de dodenlijst door de Mossad te laten zetten. Uiteindelijk werd Salameh op 22 januari 1979 in Beirut alsnog opgeblazen.

Munich

Ondanks een lange staat van dienst bij de Mossad waarin hij vele andere succesvolle en minder succesvolle operaties uitvoerde, werd Hariri toch vooral bekend als de man die wraak nam voor het bloedbad van München.

In 2005 werd Hariri vereeuwigd op het witte doek in Steven Spielberg’s film Munich. De rol van Hariri werd gespeeld door de in Marokko geboren Israëliër Moshe Ivgy. Ondanks kritiek dat de film, en daarmee het onderliggende boek van George Jonas, de waarheid onrecht zou aandoen, werd de film genomineerd voor vijf oscars, waar het er geen enkele van won.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.