buitenland

Kiev kiest voor EU, oostelijke regio’s krijgen vrije status

Door Servaas van der Laan - 16 september 2014

Het Oekraïense parlement is dinsdag akkoord gegaan met het associatieverdrag met de Europese Unie (EU) waar de huidige crisis in het land een klein jaar geleden om begon. De oostelijke regio’s Donetsk en Loehansk krijgen een status aparte.

De Oekraïense president Petro Porosjenko deed dit voorjaar wat zijn voorganger, Viktor Janoekovitsj naliet: hij ondertekende het associatie- en het handelsverdrag met de Europese Unie.

Het parlement in Kiev keurde deze nauwere samenwerking met Brussel dinsdag goed. Hetzelfde gebeurde in het Europees parlement waarmee het verdrag werd geratificeerd. Maar de EU, Oekraïne en Rusland hebben met elkaar afgesproken om het economische deel van het akkoord uit te stellen tot 2016. In die periode moet de relatie tussen Rusland, Oekraïne en de EU weer enigszins worden hersteld. Moskou heeft al aangekondigd dat Rusland vanwege het verdrag de nodige maatregelen zal nemen om de eigen markt te beschermen.

Zelfstandig oosten

Het parlement keurde dinsdag ook het voorstel goed om de regio’s Donetsk en Loehansk een hoge mate van zelfstandigheid toe te kennen.

Op die manier moeten de separatisten, die niets voelen voor toenadering tot Europa, tegemoet worden gekomen. De regio’s houden het zelfbestuur en de separatisten krijgen recht op amnestie, behalve als ze zware misdaden hebben begaan.

Het recht op eigen taal wordt wettelijk gegarandeerd en het bedrijfsleven mag nauw samenwerken met Russische regio’s. Ook mogen er eigen verkiezingen worden georganiseerd en krijgen de regio’s het recht op eigen milities.

Crisis

Met goedkeuring van het verdrag neemt Kiev de stap richting Brussel die Janoekovitsj eind november vorig jaar toch niet wilde nemen. Eigenlijk had het verdrag al op 29 november 2013 in Vilnius moeten worden ondertekend. Maar onder druk van Rusland koost Janoekovitsj anders.

Deze beslissing leidde tot protesten op het Maidan-plein waarna de regering van Janoekovitsj werd afgezet. In de maanden die volgden kwam de verdeeldheid tussen het oosten en westen van het land pijnlijk bloot te liggen. Separatisten in het oosten streden onder meer om aansluiting bij Rusland. Dit lukte op de Krim dat in maart dit jaar door Rusland werd geannexeerd.

Zover kwam het in Donetsk en Loehansk niet. In de oostelijke regio’s werd, na maanden van gevechten tussen separatisten en het Oekraïense leger, een wapenstilstand bereikt. Kiev hoopt dat met de afspraken van dinsdag de relatieve rust van de afgelopen dagen blijvend zal zijn.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.