buitenland

‘Deze missie in Irak is misschien wel historisch’

Door Servaas van der Laan - 02 oktober 2014

Binnen de Tweede Kamer verzetten alleen de SP en Partij voor de Dieren zich nog tegen de inzet van de Nederlandse luchtmacht boven Irak. Die brede steun is in de ogen van minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans (PvdA) ‘misschien wel historisch’.

Bijna de hele dag werd er donderdag in de Tweede Kamer gesproken over de missie boven Irak. Het ging over geld, over het materiaal, over de duur en het mandaat van de missie. Uiteindelijk stemden bijna alle partijen in met de motie.

Dit gebeurde op het moment dat de eerste Nederlandse F-16’s al in Jordanië waren geland. Daar was D66-leider Alexander Pechtold nog wel wat knorrig over. ‘Als er zoveel haast was, had het kabinet dat moeten zeggen. We worden nu geconfronteerd met Nederlandse straaljagers die al geland zijn”, zei hij tijdens het afrondende debat over de missie.

Historisch?

Maar dat de missie er moest komen, daar zijn de meeste Kamerleden het wel over eens. Enkel SP en Partij voor de Dieren blijven sceptisch. Die brede steun is ‘misschien wel historisch’, zei Timmermans.

Kabinet en Kamer zijn het er volgens hem over eens dat we te maken hebben met een ‘zeer gevaarlijke ontwikkeling’ en dat IS ook de veiligheid in Nederland bedreigt. ‘Op dat punt is de Kamer eigenlijk unaniem.’

PVV-leider Geert Wilders was een stuk explicieter. Wilders noemde IS een ‘gezwel gebaseerd op de koran en op misdadiger Mohammed die al moordend en onthoofdend rondtrok’.

Voor Wilders is de opdracht voor het kabinet IS ‘plat te bombarderen, de grenzen te sluiten en grenscontroles weer in te voeren om immigranten uit islamitische landen te weren’.

Historisch of niet, de missie gaat de belastingbetaler in ieder geval geld kosten. Het kabinet schat dat de inzet van acht F-16’s de komende twaalf maanden ongeveer 150 miljoen euro gaan kosten. Als IS na twaalf maanden nog niet verslagen is, geeft Nederland het stokje graag over aan een andere bondgenoot.

Want het geld voor de missie haalt de regering uit een spaarpot die bedoeld is voor de jaren 2017 tot en met 2019. Volgens de Kamerfractie van de PvdA vliegen de Nederlandse straaljagers boven Irak ‘feitelijk op de pof’. D66 spreekt van een ‘houtjetouwtjefinanciering’. Maar Timmermans wilde van al die kritiek niets weten. Volgens de minister is de inzet ‘deugdelijk’ gefinancierd. Het is in de ogen van de PvdA’er niet vreemd dat de missie wordt gefinancierd met geld dat eigenlijk voor latere tijden was bedoeld. ‘Flexibiliteit is nodig om te kunnen inspelen op ontwikkelingen,’ zei Timmermans.

De Nederlandse bijdrage aan de missie is overigens nog om een andere reden historisch. Want Nederland doet feitelijk maar aan de helft van de militaire operatie mee. De in Jordanië gestationeerde F-16’s worden alleen boven Irak ingezet, omdat voor Syrië een mandaat ontbreekt.

Dat coalitiegenoten Bahrein, Jordanië, Saoedi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten en de Verenigde Staten wél gewoon doelen in Syrië bombarderen, is hun zaak, vindt het kabinet. Wel gaat Nederland zich ‘actief inzetten’ om een mandaat voor elkaar te boksen. Maar dit gebeurt ‘stapje voor stapje’ om te voorkomen dat Rusland een veto gebruikt. De Russen willen, net als de internationale coalitie, ook IS verslaan, maar over de manier waarop verschillen de partijen van mening. Rusland ziet een sleutelrol van de Syrische president Bashar al-Assad, terwijl de coalitie toch vooral inzet op de ‘gematigde rebellen’. Zolang de samenwerkende landen Assad blijven passeren, zal Moskou het veto in de VN-Veiligheidsraad niet opgeven.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.