buitenland

Erdogans islamisten leggen kritische componist aan ketting

Door Tom Reijner - 21 oktober 2014

Het Turkse ministerie van Cultuur en Toerisme heeft het werk van Fazil Say, een internationaal erkende componist, uit het programma van het Presidentiële Symfonie Orkest (PSO) geschrapt.

Dat melden verschillende Turkse media, waaronder Today’s Zaman, een Engelstalige Turkse krant. Die meldt dat het ministerie het presidentiële orkest heeft gevraagd om twee concerten, die waren gepland voor november en mei, uit het programmaboekje te halen.

Rooster

Tijdens die concerten zou pianowerk worden gespeeld van Say. Volgens Zaman moeten orkesten die door de Staat worden gefinancierd, hun rooster afstemmen met het ministerie.

De componist, die onlangs zijn nieuwe compositie ‘Hermias – Yunus Sirtindaki Çocuk – voltooide, geldt als een criticus van het bewind van de AKP-partij.

De rechter legde hem in september vorig jaar een gevangenisstraf op van tien maanden, omdat hij zich volgens de rechtbank ‘schuldig had gemaakt aan het beledigen van religieuze waarden’. Hij zou zich op Twitter negatief hebben uitgelaten over de Islam.

Hypocrisie

Zo retweette hij een gedicht van Omar Khayyam, een Perzische dichter uit de 11e eeuw die graag de religieuze hypocrisie aan de kaak wilde stellen. Ook twitterde Say als grap over een wel heel korte gebedsoproep (22 seconden) van een muezzin: ‘Waarom zo’n haast? Heb je een minnares die op je wacht of staat er raki op tafel?’ Dat grapje viel niet in goede aarde bij Erdogan en consorten.

Deze zomer gaf Say nog zijn functie op als artistiek directeur van een pianofestival in Antalya, nadat de AKP-partij er een klinkende overwinning haalde bij de lokale verkiezingen.

Met die partij kan ik echt niet werken, liet de componist weten. Eerder kondigde hij aan te willen emigreren naar Japan vanwege de culturele onverdraagzaamheid in zijn land.

Filmpjes

In Turkije zijn burgerlijke vrijheden niet vanzelfsprekend. In het land zitten naar verluidt tientallen journalisten vast. Eerder dit jaar konden Turken plotseling geen filmpjes meer kijken op YouTube.

Even daarvoor besloot de toenmalige premier Recep Tayyip Erdogan  – nu president – dat zijn landgenoten geen toegang meer mochten hebben tot Twitter, omdat er berichten op het sociale medium verschenen die niet in het straatje van de islamistische regering zouden passen.

Uitroeien

Erdogan was van plan Twitter ‘uit te roeien‘, opdat de buitenwereld zou merken met wie ze te maken hebben: ‘Ze zullen de kracht van de Turkse republiek zien,’ zei hij naar aanleiding van de protesten die de kop opstaken na een complot over militaire actie in Syrië.

Ook andere artiesten en intellectuelen zijn geregeld het doelwit van de Turkse overheid. Wie herinnert zich bijvoorbeeld nog schrijver én Nobelprijswinnaar Orhan Pamuk, die in de problemen kwam omdat hij het ‘Turks-zijn’ zou hebben beledigd? De vraag is dan ook: hoe lang blijft de Europese Unie nog onderhandelen met Turkije over toetreding?

Fazil Say – Black Earth (Kara Toprak):

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.