buitenland

Gehoorschade of niet, boeren in de Alpen willen niet af van koebel

Door Renske Heddema - 30 oktober 2014

Volgens onderzoekers lijden koeien schade aan hun gehoor door traditionele koebellen. Boeren en het Zwitserse toerismebureau willen echter niet zonder.

Ze klinken zo lieflijk en ze zijn hét akoestische kenmerk van Zwitserland: koebellen. Een wandeling door de Zwitserse bergen is niet compleet zonder het geluid van rinkelende koebellen in verschillende toonhoogten, van dichtbij en veraf.

Maar dit geluidsdecor wordt bedreigd. Onderzoekers van de Federale Technische Hogeschool ETH hebben ontdekt dat de koebellen voor de koeien zelf een kwelling moeten zijn.

Cirkelzaag

De zware bellen, die op korte afstand van hun oren hangen, produceren gemiddeld 100 tot 113 decibel, te vergelijken met een pneumatische boor of een cirkelzaag. Bij mensen zou dat tot gehoorschade leiden.

Bovendien is het gehoor van een koe gevoeliger dan dat van een mens. Uit veldonderzoek bleek dat verschillende koeien niet meer reageren op geluidsimpulsen. Dat betekent dat ze hun verdwaalde kalveren niet meer kunnen horen als die ver van de alpenweide om hulp loeien.

Bij het onderzoek bleek ook dat de koebellen het eetgedrag van de dieren beïnvloeden. De koeien maken minder bewegingen met hun kop en herkauwen minder. De wetenschappers concluderen dat de boeren moeten overstappen op een modern alarmsysteem. De koeien krijgen een chip ingeplant en de boer kan ze terugvinden met zijn smartphone.

Smartphone

De boeren zelf willen niet af van de geliefde traditie. Er is veel belangstelling van toeristen, vooral in de zomer bij de traditionele koeien-optocht naar en van de alp. En de gps-ontvangst van smartphones is in de bergen niet optimaal.

Ook het Zwitserse Toerismebureau vindt koeien zonder bellen een schrikbeeld. ‘De koebel is een uniek kenmerk van Zwitserland en staat voor de soundtrack van de Alpen,’ zegt persvoorlichter Alain Suter.

Alleen als deskundigen unaniem zouden menen dat het gerinkel schadelijk is, dan zou de organisatie zich daarbij neerleggen. Grote kans dat de boeren pas overstag gaan als de alpenmelkproduktie aantoonbaar daalt.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.