buitenland

Oekraïne stemt ‘pro-westers’, en zo reageert Rusland

Door Tom Reijner - 27 oktober 2014

De partijen die toenadering zoeken tot het Westen, en in het bijzonder de Europese Unie (EU), zijn de winnaars geworden van de parlementsverkiezingen in Oekraïne op zondag. Er is sprake van een nek-aan-nekrace.

Dat blijkt uit de eerste resultaten, die maandag bekend zijn gemaakt.

Aan zet

De pro-EU-partijen van president Petro Porosjenko en premier Arseni Jatsenjoek zijn verwikkeld in een nek-aan-nekrace. Nadat 38 procent van de stemmen was geteld, stond de partij van de premier 0,08 procentpunt voor op die van de president: 21,60 tegen 21,52 procent. Het verschil tussen beide coalities is dus maar erg klein. De ultranationalistische partij Svoboda (Vrijheid) bungelt nog rond de kiesdrempel (5 procent).

Het Oppositieblok, waar veel van de aanhangers van de verdreven president Viktor Janoekovitsj naartoe zijn gegaan, zal met minder dan 10 procent van de stemmen anders dan voorgaande jaren (voorlopig) zijn uitgespeeld. Maar weggevaagd is dit blok zeker niet. Vermoedelijk zal ook de zeer anti-Russische Rechtse Sektor in het parlement komen, schrijft BBC. In het parlement (Rada) in Kiev zijn in totaal 450 zetels te verdelen.

Vredesplan

Volgens president Porosjenko heeft ‘drie kwart van de kiezers op krachtige en onomkeerbare wijze de toenadering tot Europa gesteund’ en laten de eerste resultaten zien dat een meerderheid van het Oost-Europese land achter het vredesplan met de pro-Russische separatisten staat.

In rebellenbolwerken als Donetsk en Loehansk konden veel mensen niet meedoen aan de verkiezingen. De rebellen zijn van plan binnenkort zelf verkiezingen te organiseren.

Corruptie

Slechts de helft van alle Oekraïense kiesgerechtigden is komen opdagen. Opmerkelijk, gezien de moeite die het kostte om het bewind van Janoekovitsj te verjagen tijdens de protesten op het Maidanplein in Kiev.

Er is wel degelijk iets om voor te stemmen: de oorlog in het Oosten, de volledig ingestorte economie van het land, de hoge werkeloosheid en de aanpak van de welig tierende corruptie – ook in parlementaire kringen.

Vermoedelijk zijn vooral veel jongeren thuisgebleven. Zij hebben vaak geen greintje vertrouwen in de politiek, juist ook vanwege de corruptie op grote schaal en het feit dat zij het ingewikkelde politieke systeem niet begrijpen.

Vuile campagne

Het Kremlin, dat de separatisten vermoedelijk steunt met wapens en ander materieel, heeft gemengde gevoelens bij de voorlopige verkiezingsresultaten, blijkt uit een eerste reactie van het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Vanuit Moskou klinkt een voorzichtig optimistisch geluid: de resultaten bieden zeker een kans op vrede. Maar tegelijkertijd is er ook zorg over het grote aantal ‘nationalisten’ en ‘chauvinisten’, die in het parlement komen.

Juist die ‘radicalen’ zouden het vredesproces tussen de machthebbers in Kiev en de separatisten in het oosten kunnen ondermijnen, zegt onderminister Grigory Karasin. In elk geval beschouwt hij de verkiezingen – ondanks een ‘harde en vuile’ campagne – als geldig, schrijft tv-zender Russia Today.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.