buitenland

Waarom ultranationalisten in Oekraïne nu de straat opgaan

Door Tom Reijner - 14 oktober 2014

Opnieuw onrust in de Oekraïense hoofdstad Kiev. Duizenden ultranationalistische Oekraïners demonstreerden dinsdag voor het parlement en raakten slaags met de oproerpolitie.

Opgeroepen agenten gebruikten onder meer de wapenstok om de menigte te verspreiden. Vijftien politieagenten raakten gewond. Zeker vijftig betogers werden gearresteerd, meldt het Oekraïense ministerie van Binnenlandse Zaken. Een woordvoerder sprak van een ‘provocatieve actie‘.

Vaandels

De demonstranten – volgens de autoriteiten zo’n 8.000 mensen – kwamen met spandoeken en vaandels. Ook waren er symbolen te zien van de extreemrechtse bewegingen Svoboda en Rechtse Sektor (Pravy Sektor)  – die bij de maandenlange protesten tegen de toenmalige president Viktor Janoekovitsj de voorhoede vormden toen het op vechten aankwam.

Het parlement, dat net bijeen was gekomen, staakte vanwege de ongeregeldheden de zitting, toen de betogers molotovcocktails en rookbommen naar het gebouw gooiden.

De meeste ruiten op de eerste verdieping zijn gebroken of kapotgeschoten, zegt een fotograaf volgens persbureau Reuters. Svoboda en Rechtse Sektor ontkennen overigens dat zij iets met het geweld te maken hebben.

Helden

Wat is er aan de hand? De betogers eisten dat de parlementariërs een omstreden wetsvoorstel goed zouden keuren, maar het parlement wilde daar niet aan – en dat was tegen het zere been van de ultranationalistische betogers, schrijft de BBC.

In het wetsvoorstel worden de strijders van het Oekraïense opstandelingenleger (OePA) tijdens de Tweede Wereldoorlog tot helden uitgeroepen. Maar die ‘heldenstatus’ is controversieel: de rebellenformatie, die tijdens oorlog streed voor een onafhankelijk Oekraïne, vocht zowel tegen het Rode Leger als, vanaf februari 1943, tegen de nazibezettingsmacht. Later veranderde die houding weer: in het zicht van de oprukkende Sovjets kozen de milities voor collaboratie met de Duitsers.

Leden van het rebellenlegertje zijn beschuldigd van misdaden tegen burgers, waaronder de moord op duizenden Polen, Joden en ook Oekraïners, want iedereen die zich niet wilde aansluiten bij de nationalistische ideeën van de club werd beschouwd als een verrader.

Kiesdrempel

Aan de vooravond van de parlementsverkiezingen, die op zondag 26 oktober worden gehouden, lopen de spanningen in het Oost-Europese land verder op. Het is de vraag of Svoboda de kiesdrempel van 5 procent haalt en in het parlement komt.

En hoewel er officieel nog altijd sprake is van een wapenstilstand tussen de pro-Russische separatisten en het Oekraïense regeringsleger, waren er het afgelopen etmaal wederom gevechten in het oosten van het land. Zeker zes soldaten kwamen om het leven toen twee landmijnen ontploften, meldt een legerwoordvoerder.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.