buitenland

Deze wet zorgt voor hoogoplopend conflict in Israëlisch kabinet

Door Tom Reijner - 24 november 2014

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu wil het Joodse karakter van zijn land per wet vastleggen. Maar dat plan zorgt voor opschudding in zijn eigen regering.

In het wetsvoorstel dat door de Knesset, het parlement, moet worden goedgekeurd, staat Israël omschreven als natiestaat van het Joodse volk, schrijft The Jerusalem Post De wet is hard nodig, vindt Netanyahu, omdat er op dit moment veel mensen zijn die betwisten of Israël wel het ‘nationale thuisland’ is van de Joden.

Hij gaf een sneer aan hen die erg snel zijn met het erkennen van een onafhankelijke Palestijnse staat, maar tegelijkertijd het bestaansrecht van Israël in twijfel trekken. Netanyahu ziet erkenning van Israël als thuisland voor de Joden als voorwaarde voor een vredesakkoord met de Palestijnen.

Verhitte discussie

Maar niet iedereen binnen zijn ministersploeg kan zich vinden in de nieuwe wet. Vooral minister van Financiën Yair Lapid en minister van Justitie Tzipi Livni lieten luid en duidelijk weten niet voor de wet te willen stemmen, hoewel het kabinet zondag nog akkoord ging met de maatregel.

Tijdens een verhitte discussie zou Livni, lange tijd hoofdonderhandelaar namens Israël met de Palestijnen – het volgende hebben gezegd tegen Netanyahu: ‘Je wilt dat we ertegen stemmen, zodat je ons kunt ontslaan.’ Met ‘we’ verwees zij naar haar eigen partij Hatnua en Yesh Atid, de seculiere middenpartij van Yair Lapid. Die partij is de een na grootste fractie in het parlement en kan Netanyahu zijn meerderheid ontnemen.

Breuk

Het is gebruikelijk dat, wanneer een minister tegen het regeringsbeleid stemt, hij of zij aftreedt – en zo niet, dat de premier de minister ontslaat. Het flinke verzet van de twee middenpartijen kan tot een breuk leiden binnen de coalitie.

Inmiddels is de controverse wat geluwd, omdat de regering heeft afgesproken dat de parlementaire stemming met een week wordt uitgesteld, en volgende week woensdag plaatsheeft.

Moeite

Waarom hebben de twee bewindslieden zo’n moeite met het wetsvoorstel? Livni denkt dat de wet schade toebrengt aan het ‘zionisme’ en juist de Israëlische staat vernietigt. Lapid is niet zozeer tegen de ‘Joodse wet’, maar vindt dat Netanyahu’s versie ‘verschrikkelijk slecht’ is geschreven. En hij is bang dat niet-Joden tweederangsburgers worden.

Tegenstanders zeggen dat het voorstel het democratische karakter van Israël ondergraaft. Sommige rechtengroepen noemen het racistisch. Het wetsvoorstel kan de nieuwe spanningen van de afgelopen tijd tussen Arabische Israëliërs, Joden en Palestijnen verder aanwakkeren, denken critici.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.