buitenland

Waarom Bert Koenders waarschuwt voor Russen in EU-luchtruim

Door Elif Isitman - 24 november 2014

Minister van Buitenlandse Zaken Bert Koenders (PvdA) waarschuwde dit weekeinde voor het toegenomen aantal onaangekondigde Russische vluchten in Europees luchtruim. Hij wil dat de vluchten stoppen omdat ze een gevaar zouden vormen voor de burgerluchtvaart.

Jens Stoltenberg, secretaris-generaal van de NAVO, deelt de mening van Koenders. De NAVO meldde eind oktober alleen in 2014 al meer dan honderd keer Russische toestellen te hebben onderschept.

De Russische luchtmachtpiloten schijnen zich daarnaast ook nog bijzonder asociaal te gedragen in de lucht: ze houden geen contact met Europese luchtverkeersleiding, dienen geen vluchtplan in en zetten hun transponders uit. Hierdoor zien passagiersvliegtuigen hen niet aankomen.

Incidenten

De zorgen van Koenders en Stoltenberg lijken niet ongegrond: zo moest bijvoorbeeld afgelopen maart een Zweeds passagiersvliegtuig plotseling uitwijken voor een naderend Russisch verkenningsvliegtuig. Het passagiersvliegtuig wist een frontale botsing te voorkomen.

Ook in de afgelopen maanden waren er een aantal incidenten met Russische militaire toestellen in de lucht boven Europa. Het hoogtepunt was in eind oktober: toen signaleerde de NAVO vier groepen Russische toestellen boven Europees luchtruim. Eén groep vloog boven de Noordzee, twee over de Baltische zee en één over de Zwarte Zee.

Volgens de Russische staatsomroep Russia Today was de Europese berichtgeving overdreven: de Russische vliegtuigen zouden volgens de omroep geen grenzen hebben overschreden.

Begin september werden vier Nederlandse F-16’s  ingezet om het luchtruim boven Estland, Letland en Litouwen te bewaken. Het was een beslissing van het kabinet om de NAVO-inzet in de Baltische staten te ondersteunen, naar aanleiding van de Russische inval in de Krim en de betrokkenheid van Rusland bij het conflict in Oekraïne.

In augustus moesten twee Nederlandse F-16’s in actie komen om Russische bommenwerpers die in het Nederlands luchtruim vlogen te onderscheppen. Nadat de Russische toestellen bij het verlaten van het Nederlandse luchtruim waren overgedragen aan de Britse luchtmacht, maakten de Russische toestellen rechtsomkeert en vlogen ze opnieuw Nederlands gebied binnen. De Nederlandse F-16’s namen de begeleiding toen weer over van de Britten, waarna de Russen na enige tijd weer afbogen naar het noorden.

Machtsspel

Waarom verhoogt Rusland de militaire vluchten in Europa? Het lijkt onderdeel van het machtsspel tussen Rusland en de NAVO. Poetin zou willen tonen dat Rusland een serieuze macht is die vrijelijk in de identificatiezones van andere landen mag vliegen. Het verhoogde aantal Russische vluchten volgt namelijk direct op de ophoging van NAVO-luchtpatrouilles boven de Baltische Zee in maart.

Vorige week zei minister Jeanine Hennis-Plasschaert (VVD) van Defensie dat de agressieve opstelling van Rusland zo onderhand ‘begint te irriteren’.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.