buitenland

IS-bevelhebber: ‘Islamitische Staat geboren in Amerikaans kamp’

Door Elif Isitman - 11 december 2014

Abu Ahmed, een van de bevelhebbers van Islamitische Staat (IS), zegt dat de oorsprong van de terreurorganisatie ligt in Camp Bucca, een Amerikaans gevangenenkamp in Irak.

Dit beweert hij althans in een serie exclusieve interviews met de Britse krant The Guardian. Ook doet hij een boekje open over Abu Bakr al-Baghdadi, de beruchte leider van IS.

Al-Baghdadi kroonde zichzelf afgelopen juli tot ‘kalief’, het hoofd van het kalifaat.

Perfecte omstandigheden

Abu Ahmed kwam Camp Bucca tien jaar geleden binnen als gevangene. Al snel kwam hij erachter dat de gevangenis, waarin veel jihadisten bij elkaar werden opgesloten, de perfecte omstandigheden bood om plannen uit te werken. Hier leerde hij ook al-Baghdadi kennen.

Ahmed omschrijft hem als ‘een stille man met charisma. Ik dacht niet dat hij het zo ver zou schoppen.’ Volgens Ahmed was al-Baghdadi populair onder de Amerikaanse cipiers: ‘ze zagen hem als een mediator die conflicten tussen andere gevangenen oploste en de rust bewaarde in het gevangenenkamp.’

Verdeel en heers

Maar naarmate de tijd vorderde ontstonden er steeds meer conflicten waarbij al-Baghdadi zelf centraal stond.

Ahmed: ‘Hij wilde tot de top van de gevangenis behoren. Nu ik erop terugkijk zie ik dat hij gebruik maakte van verdeel-en-heers politiek om een hogere status onder de gevangenen te vergaren.’

Volgens Ahmed werd al-Baghdadi gerespecteerd door het Amerikaanse leger: ‘hij kreeg privileges die anderen niet kregen. En al die tijd was hij gewoon een strategie aan het uitwerken om een kalifaat te creëren. Ze hebben het gewoon niet doorgehad.’

Amerikaanse legerleiders gaven eerder al toe dat de gevangenkampen, waaronder Camp Bucca en de beruchte gevangenis van Abu Ghraib, waarschijnlijk een ontvlammend effect hebben gehad op de islamitische opstand.

Boxershorts

‘Samen opgesloten zitten had een verbroederend effect. We hielden regelmatig bijeenkomsten en vergaderingen.’ Volgens Ahmed waren de belangrijkste mensen in Camp Bucca toentertijd degenen die goede banden hadden met Musab al-Zarqawi, de toenmalige maar inmiddels dode leider van Al-Qa’ida.

‘Het was de perfecte omgeving: we hadden alle tijd om dingen te plannen. We maakten met elkaar de afspraak dat we weer bij elkaar zouden komen zodra we de gevangenis uit waren. Boxershorts hebben ons geholpen in onze strijd: we schreven elkanders contactgegevens op de elastieken band van onze boxers.’

Volgens Ahmed waren alle leden  van de ‘harde kern’ in 2009 weer vogelvrij en deden ze weer hetzelfde als wat ze deden voordat ze werden opgepakt: ‘alleen deden we het dit keer beter.’

Radicalisering

Hisham al-Hashimi, een Iraakse IS-kenner, maakte een schatting van het aantal IS-leiders dat tussen 2004 en 2011 een tijd in een Amerikaans gevangenenkamp heeft doorgebracht en daar waarschijnlijk radicaliseerde. Volgens hem zijn dat er ongeveer 17 van de 25 belangrijkste IS-kopstukken.

Ondertussen zit Abu Ahmed nog steeds bij IS. Hij gaf tijdens de gesprekken met The Guardian aan het niet eens te zijn met de gewelddadige en wrede wijze waarop IS zijn strijd voert, maar ‘geen keuze’ te hebben. Wanneer hij de groep verlaat, weet hij zeker dat zijn familie daar het slachtoffer van wordt.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.