buitenland

Zaak Garner: hoe politiegeweld het label van racisme krijgt

Door Elif Isitman - 04 december 2014

Woensdag besloot de rechtbank in Staten Island New York niet over te gaan tot vervolging van de politieagent die de zwarte Amerikaan Eric Garner in een wurggreep hield. De beslissing roept opnieuw protesten in Amerika op. Het Amerikaanse ministerie van justitie start een onderzoek naar de zaak.

Garner (43) werd in juli op straat aangehouden op verdenking van het illegaal verkopen van sigaretten op straat. De arrestatie werd gefilmd. Meerdere agenten werkten de ongewapende Garner tegen de grond terwijl hij zijn armen in de lucht hield. De man riep dat hij geen adem kon halen terwijl hij op de grond lang. Hij raakte buiten bewustzijn en overleed even later op weg naar het ziekenhuis.

Wurggreep

De politieman die Garner in een wurggreep hield was de 29-jarige blanke agent Daniel Pantaleo. Volgens zijn verklaring was het niet zijn bedoeling Garner te wurgen, schrijft The New York Times.

In diezelfde verklaring verweerde Panteo zich tegen het argument dat Garner aangaf geen adem te kunnen halen: volgens de agent was het feit dat Garner deze woorden uit kon brengen bewijs genoeg dat hij wél adem kon halen.

Hij werkt nog steeds voor de politie maar is op non-actief gesteld omdat het volgens interne regels verboden is om arrestanten in een wurggreep te nemen. Hij kan nog steeds gestraft worden voor het overtreden van politieregels. Het Amerikaanse ministerie van justitie heeft laten weten een eigen onderzoek te starten naar de dood van de ongewapende man.

Politiegeweld

De beslissing van de jury van woensdag leidde tot protesten in New York. In navolging op de zaak in Ferguson eerder deze maand richten deze zich vooral op het thema racisme.

De Amerikaanse president Barack Obama zei op een bijeenkomst in Washington dat de zaken een licht werpen op de ‘frustratie van zwarte Amerikanen over het Amerikaanse rechtssysteem en de lange geschiedenis van discriminatie tegen de zwarte bevolking’. Is hier inderdaad sprake van racisme of kampt het Amerikaanse rechtssysteem met politiegeweld in bredere zin?

Een door The New York Times gepubliceerde lijst van gelijksoortige incidenten schetst inderdaad een wat dubieus beeld: de lijst bestaat louter uit zwarte Amerikanen en Amerikanen van Latijns-Amerikaanse afkomst.

Echter maakt het Amerikaanse rechtssysteem het er ook naar dat het zeer moeilijk is om een politieagent aan te klagen voor ‘buitensporig geweld’.  Agenten hebben namelijk, net als elk ander persoon, het recht om geweld in te zetten om zichzelf te verdedigen. Ook wanneer ze iemand proberen te arresteren mogen ze, mits in redelijke mate, geweld gebruiken.

Het is moeilijk te definiëren wanneer iets ‘buitensporig’ is en wanneer niet, waardoor agenten vaak het voordeel van de twijfel krijgen van de jury.

Het juryberaad wordt in de meeste gevallen ook in besloten ruimte uitgevoerd, waardoor mogelijke meespelende factoren in een beslissing niet altijd duidelijk zijn.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.