buitenland

Boko Haram breidt ‘kalifaat’ uit: bijna de grens over

Door Laura van Dijk - 13 januari 2015

De moslimextremistische organisatie Boko Haram is voornamelijk actief in het noordoosten van Nigeria, maar bedreigt buurlanden nu ook met hun streven naar een kalifaat. Afgelopen week heeft de groep landwinst behaald rondom het Tsjaadmeer.

Het meer vormt de grens tussen Nigeria, Kameroen, Tsjaad en Niger.

Vorige week nam Boko Haram in die regio de internationale legerbasis in Baga in. Vervolgens gingen de moslimextremisten op brommers de bevolking van ten minste zestien dorpen en stadjes in de buurt te lijf.

Lichamen

Tijdens de vlucht door het meer zijn veel burgers verdronken. Lokale autoriteiten zeggen tegen CNN dat het nog niet veilig is de talloze lichamen uit de struiken te halen om te begraven.

Een woordvoerder van de Nigeriaanse regering vreest dat er bij de aanval 2.000 doden zijn gevallen.

Aartsbisschop in Nigeria, Ignatius Kaigama, refereert maandag in een interview aan de BBC aan de steun die Frankrijk na de aanslagen in Parijs ontving: ‘Die daadkracht hebben we nodig. Niet alleen als er een aanslag gepleegd wordt in Europa, ook als iets soortgelijks gebeurt in Nigeria, Niger of Kameroen.’

Ambitie

Boko Haram zou in het noordoosten nu al zo’n twintig steden onder controle hebben. In de noordelijke zone van Borno, waar Boko Haram in 2002 werd opgericht, was Baga de laatste stad die nog onder overheidscontrole stond.

Dat Boko Haram zijn streven niet tot Nigeria beperkt, blijkt uit diverse aanvallen in Kameroen. Bij een aanval op Kolofata dinsdag, net over de grens, zijn 143 strijders van de terreurgroep gedood door het leger van Kameroen.

Op veel internationale steun bij het bestrijden van Boko Haram lijkt Nigeria echter niet te hoeven rekenen. Buurland Niger, dat militairen levert aan een internationale troepenmacht, kondigde vandaag aan hun soldaten niet terug te sturen. Tsjaad trok al eerder zijn troepen terug vanwege het oprukken van de terreurbeweging.

‘Bijna België’

Het Boko Haram kalifaat – een islamitisch ‘rijk’, bestuurd door een zogenoemde opvolger van de profeet Mohammed – bestaat op dit moment uit ongeveer 20.000 vierkante kilometer: twee derde van de omvang van België.

Het verdeelde Nigeria zet de tegenaanval in. Het leger is een offensief begonnen om de stad Baga en de nabijgelegen militaire basis te heroveren.

Scheidslijn

De staat Nigeria – ontstaan als product van het koloniale verleden – heeft van oorsprong al een diepe noord-zuid scheidslijn. Waar zich in het noorden vooral de moslimbevolking bevindt, wonen in het zuiden veel christenen.

Het land bestaat dan ook voor 50,5 procent uit christenen en voor 43,5 procent uit moslims. Deze tegenstelling zorgde al langere tijd voor botsingen. In de redelijk zelfstandige deelstaten in Nigeria wordt in het islamitische noorden zowel onder invloed van Boko Haram als daarbuiten op grote schaal de sharia, de islamitische wetgeving, toegepast.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.