buitenland

Akkoord over crisis Oekraïne: wat weten we?

Door Tom Reijner - 12 februari 2015

Het topoverleg in Minsk tussen de vier politieke leiders van Duitsland, Frankrijk, Rusland en Oekraïne zou tot een akkoord hebben geleid over de crisis in Oekraïne. Maar de Oekraïense president Petro Porosjenko noemde de opstelling van Rusland eerder nog ‘onacceptabel’.

Het staakt-het-vuren dat is bereikt, moet in de nacht van zaterdag op zondag ingaan en is onderdeel van een akkoord dat werd gesloten na meer dan veertien uur onderhandelen in de Wit-Russische hoofdstad, meldt de Russische president Vladimir Poetin.

Handtekening

De Franse president François Hollande bevestigde dat er ‘globale overeenstemming’ over een staakt-het-vuren en een regeling voor het conflict in Oost-Oekraïne is. De Duitse bondskanselier Angela Merkel houdt nog een slag om de arm. Volgens haar is er nog ‘een hoop werk te verzetten’.

Voorafgaand aan een EU-top met regeringsleiders zei de voorzitter van de Europese Raad Donald Tusk dat het nieuwe akkoord hoopgevend is, maar dat ‘de echte test zal zijn of de wapenstilstand ook op de grond wordt gerespecteerd’. Hierbij verwees hij naar het eerdere Minsk-akkoord, dat al snel werd gebroken. ‘Ik heb het gevoel dat we voorzichtig moeten zijn,’ zei de Pool. Duidelijk is nog niet of de sancties tegen Rusland worden aangepast naar aanleiding van de overeenkomst.

Eerder op donderdag werd gemeld dat er een akkoord is over de Oekraïense crisis in de Wit-Russische hoofdstad Minsk, maar later was daarover toch onduidelijkheid. De pro-Russische separatisten zouden hun handtekening niet onder het akkoord willen zetten, omdat zij eisten dat het Oekraïense leger zich terugtrok uit de strategisch belangrijke stad Debaltseve. De rebellenleiders hebben uiteindelijk toch ondertekend.

In het Paleis van de Onafhankelijkheid, waar Merkel, Hollande, Poetin en de Oekraïense president Petro Porosjenko de hele nacht hebben onderhandeld, worden donderdagochtend in een zaal voorbereidingen getroffen voor ondertekening van het akkoord door de vier leiders. Ze zijn overeengekomen dat ze ook na ‘Minsk’ regelmatig zullen samenkomen om over de naleving van het bestand te overleggen.

Afspraken

Verder zouden er afspraken instaan over het terugtrekken van zware wapens en het instellen van een gedemilitariseerde zone – punten die ook al waren opgenomen in eerdere akkoorden, maar die werden toen doorkruist door nieuw geweld. Alle gevangenen in het oorlogsgebied worden vrijgelaten.

Ook zouden afspraken zijn gemaakt over de status van de regio Donbass. Volgens een bron binnen de Oekraïense afvaardiging – uit Kiev dus – willen de onderhandelaars een verklaring ondertekenen waarin het behoud van Oekraïne als één land centraal staat, evenals de soevereiniteit van het Oost-Europese land. Het is niet duidelijk of de Russen én de separatisten daarmee instemmen.

Opluchting

Als de wapens zullen zwijgen, is dat een grote opluchting voor de burgers die geen kant op kunnen in het gebied, in schuilkelders zitten of zijn gevlucht. Meer dan 5.300 zijn sinds het begin van het conflict omgekomen.

Of de separatisten – en ook het Oekraïense leger – zich ook daadwerkelijk aan het akkoord gaan houden, is nog maar de vraag. Een eerder staakt-het-vuren, dat werd gesloten in de Wit-Russische hoofdstad, werd voortdurend geschonden.

De contactgroep voor Oekraïne, waarin Rusland, Oekraïne en de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa samenwerken, zou volgens een woordvoerder een apart document voorbereiden waarin alle partijen beloven zich te houden aan het staakt-het-vuren in het oosten van Oekraïne.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.