buitenland

Gasdeal ophanden: de nauwe band tussen Rusland en Hongarije

Door Laura van Dijk - 17 februari 2015

De Russische president Vladimir Poetin bezoekt dinsdag Hongarije – een lidstaat van de Europese Unie (EU) en de NAVO – om te praten over energieleveranties. Het Oost-Europese land is voor 80 procent afhankelijk van Russisch gas.

Recentelijk herinnerde de Hongaarse minister-president, Viktor Orbán, zijn bevolking nog dat iedere keer wanneer de Hongaren het licht aandoen, zij dat te danken hebben aan Rusland. Dat schrijft The Washington Post. De openlijke bewondering van de Hongaarse president voor Poetin komt op een moment dat de verhouding tussen Brussel en Moskou zeer slecht is.

Hongarije is voor 80 procent van de natuurlijke gasvoorziening afhankelijk van Rusland. Maar nog belangrijker is het voorstel waar de regeringsleiders vandaag over praten. Poetin biedt de Hongaren een kerncentrale aan, die wordt betaald, gebouwd en bevoorraad door bedrijven uit Rusland. Met andere woorden: Poetin probeert het EU-land verder aan zich te binden.

‘Poetin, nee!’

Orbán houdt vol dat de relatie met de energiegigant puur zakelijk is, maar de politieke complicaties zijn niet te ontkennen. Zo hebben twee betrokken bedrijven banden met twee vertrouwelingen van Poetin die vorig jaar op de ‘zwarte lijst’ zijn gezet door de westerse landen in verband met de crisis in Oekraïne.

Niet iedereen in Hongarije is het dan ook eens met het bezoek. Al weken protesteren oppositiebewegingen tegen de komst van de Russische regeringsleider. Maandagavond gingen ongeveer 2.000 mensen in de Hongaarse hoofdstad Boedapest de straat op, op enkele spandoeken stond de tekst ‘Poetin, nee! Europa, ja!’

Als EU-lidstaat heeft het Oost-Europese land de sancties tegen Rusland gesteund, maar het land wijst wel steeds naar de negatieve gevolgen. Vorig jaar zei premier Orbán dat de EU ‘zichzelf in de voet geschoten had’ door de handel met Moskou stil te leggen.

Argusogen

Ook de Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken Peter Szijjarto ziet heil in economische banden met het enorme land. ‘Je kunt het je niet veroorloven in dit deel van de wereld om geen pragmatische samenwerking met Rusland aan te gaan.’

‘Orbán schaart zich aan de kant van Poetin, omdat hij weet dat de Russen niet zullen zeuren over de antidemocratische veranderingen in Hongarije,’ noemt Hongarije-Rusland expert Zoltan Sz. Bira een andere verklaring van de verdere toenadering. ‘Dit is economische hulp van een stille bondgenoot.’

Intussen kijkt het Westen met argusogen naar de machtspolitiek die Poetin ontvouwt. Zo schrijft The Washington Post dat Moskou een nieuw soort oorlog lijkt te voeren: een machtsstrijd om bondgenoten in strategische delen van Europa. Ook NOS-correspondent Joost van Egmond doet eenzelfde observatie: ‘Poetin kan laten zien dat hij vrienden heeft binnen de Europese Unie. Voor Orbán is het een gelegenheid om te tonen dat hij zich niet door Brussel de wet laat voorschrijven.’

Niet vies

De nieuwe Griekse regering blijkt ook niet vies te zijn van Rusland, werd de afgelopen weken duidelijk. Beiden landen willen hechter samenwerken in de sectoren energie, economie, toerisme, cultuur en transport. De Griekse premier Alexis Tspiras wil de relatie tussen Europa en Rusland herstellen met ‘een brug van vrede en samenwerking’.

Al lijkt van dat herstel voorlopig geen sprake: het mislukte Minsk-akkoord hangt tussen Europa en Rusland in. Het geplande staakt-het-vuren in het Oost-Europese land lijkt geen stand gehouden. De Duitse bondskanselier Angela Merkel hing dinsdag in alle vroegte aan de telefoon met de Poetin en de Oekraïense president Petro Porosjenko om het broze akkoord meer invulling te geven.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.